Kim bu Abulkasem?

Kim bu Abulkasem?

İsveçli yazar Jonas Hassen Khemiri’nin yazdığı “İstila” adlı oyun şu sıralar Fişekhane’de izleyiciyle buluşuyor. Öteki olmak, kültürel kimlik ve göç gibi temalar etrafında dönenen “İstila” oyuncuların güçlü performanslarıyla izleyiciyi etkileyen sarsıcı bir deneyim sunuyor.

Kim bu Abulkasem?

 

Aslında 2017’den bu yana sergilenen bir oyun “İstila” ama ben, utanarak söylüyorum, daha yeni izleyebildim. Geçen yıl ilanlarını sürekli görüyor ve gitmek için fırsat kolluyorken bir anda sinsi bir virüs dünyayı istila etmeye kalkışınca malum her şey rafa kalkmış ve bırakın tiyatroya gitmeyi, bir süreliğine evden çıkmak bile hayal olmuştu. Pandeminin özel tiyatrolar üzerindeki yıkıcı etkilerinden uzun uzun bahsedecek değilim, biraz konuyla ilgisi olanlar her şeyin farkındalar nasıl olsa; ama şehrin yeni sanat mekânlarından Fişekhane’de sergilenmeye başlayan “İstila”yı hala görmeyenler varsa (ki olduğunu düşünüyorum, tek şaşkın ben olamam) hiç vakit kaybetmeden maskelerini kapıp evden çıksınlar derim.

Efe Tunçer, Barış Gönenen, Seda Türkmen, Hakan Kurtaş (soldan sağa).

İsveçli yazar Jonas Hassen Khemiri’nin yazdığı ilk tiyatro oyunu olan “İstila” 2006 yılından bu yana birçok ülkede sahnelenmiş bir piyes. Khemiri daha çok romanlarıyla tanınıyor ve aldığı çeşitli ödüllerle biliniyor. Dilimize çevrilmiş şimdilik sadece bir kitabı var yanılmıyorsam: “Kardeşlerimi Arıyorum”. Babası Tunuslu bir göçmen, annesi İsveçli olan Khemiri mizahı sivri uçlu bir alet gibi kullandığı oyunuyla son 20 yıldır tüm dünyanın en yakıcı meselelerinden göçmenlik, mültecilik, kimlik, yabancı kalma, ötekileştirilme gibi başlıklara temas ediyor ve bunu didaktik olmayan bir üslupla yaptığı için de çok daha etkili bir sonuç elde ediyor. Tabii bunda oyunda rol alan dört oyuncu ile sahnelemede oyunun izleyiciye aktarılması konusunda mahir bir yol izlemiş olan Sami Berat Marçalı’nın payları bir hayli büyük.

Oyunun konusunu uzun uzun anlatmanın pek bir manası yok ama her şeyden önce çizgisel bir metin olmadığını ve dramatik yapı kurmaya yönelik bir tarzdan ziyade farklı karakterler ve tiplemeler üzerinden sıçramalı bir kurguyla meselesini bazen kısa bazen daha uzun bölümleler halinde izleyiciye aktardığı söylemekte fayda var belki. Yani klasik başı, ortası, sonu olan bir hikaye yapısından ziyade bağlama uygun epizotlar halinde yazılmış ve bir isimle (Abulkesam) soyutlaştırılarak simgeleştirilmiş bir konu bütünlüğü var sahnede. Mizah yer yer çok ön planda evet, ama yer yer de dramatik anların izleyiciyi ters köşeye yatırdığı sert bölümler var ki, kolay kolay zihninizden atamıyorsunuz.

ABULKASEM’İN ÇAĞRIŞTIRDIKLARI

“Kim bu Abulkasem” sorusu aslında oyun boyunca sorulan ve birçok yanıt verilse de yine de bir şekilde esrarını koruyan bir soru. Evet bu bir isim, ama kimi zaman argo bir niteliğe bürünen ‘anlamsız’ bir sözcük, kimi zaman Woody Allen’ın “Zelig” filmindeki karakteri andıran bukalemunvari bir kişilik, kimi zaman da doğu-batı karşıtlığında tüm bir coğrafyayı temsil eden lanetli bir ad/sıfat/fiil… Khemiri’nin oyunu İsveç’te geçiyor şüphesiz ama işlediği temalar o kadar evrensel ki, Abulkasem bugün İstanbul’da sokakta rastlayabileceğimiz Suriyeli bir sığınmacı; sıradan nefretin hiç zorlanmadan hedef alacağı herhangi bir ‘yabancı’ da olabilir rahatlıkla. Bu anlamda bizi de yakından ilgilendiren meseleler işleniyor oyunda ve yaşadığımız günlere, yaşadığımız kentlere, yaşadığımız hayata dönüp bakmamızı talep ediyor bizden oyun, yazar ve yönetmen. Parmak izleri ve geçmişi silinsin, yeni bir gelecek kurmak isterken eski hayatı engel olmasın diye elini kızgın tavaya bastıran mültecinin ne acılar çektiğini bilelim istiyor Khemiri; mecburen geldiği yabancı ülkede bir türlü kendini doğru dürüst ifade edemeyen İranlı mülteci derdini anlatmak için bir çevirmen tuttuğunda yine de tosladığı önyargılar yüzünden her sözü çarpıtıldığında kendini nasıl çaresiz hissediyor bilelim istiyor…

USTA İŞİ PERFORMANSLAR

Tam da burada artık oyunculara özel bir parantez açmak gerekiyor sanki. Oyundaki rolleri dört oyuncu paylaşıyor ve her oyuncu birden fazla rolü canlandırıyor. Oyunun katı bir dramatik iskeleti olmadığından hiç sırıtmayan bu durum ister istemez bazı oyuncuların biraz daha öne çıkmasına da olanak tanıyor elbette. Tüm oyuncuların birinci sınıf performansla sergilediğini teslim etmekle birlikte Efe Tunçer’in özellikle farsi konuştuğu bölümde (o denli mükemmel bir ezber ki neredeyse anadilinde konuşuyormuşcasına inandırıcıydı) müthiş bir oyunculuk çıkardığını; çok kısa bir süre önce Adana Altın Koza Film Festivali’nde En iyi yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü (“Mavzer”) alan Seda Türkmen’in ise oyunun ortalarında ‘kapıda kalan kadın’ monoloğuyla başlayan ve “İstila”nın en akılda kalan bölümlerinden birine dönüşen kısımda amiyane tabirle devleştiğini belirtmem gerek. Barış Gönenen ve Hakan Kurtaş’ın da canlandırdıkları tüm karakterlerde (bazıları tiplemeydi elbette, her rol karakter düzeyinde çıkmıyor oyunda) detaylarla zenginleştirdikleri performansları neredeyse tek tek akılda kalacak denli usta işiydi. Oyuncuların 30’lu yaşlarına yeni girdiğini düşünecek olursak kendilerini uzun yıllar hayranlıkla seyredeceğimize şüphe yok.

Sezon boyunca Fişekhane’de (ve muhtemelen başka sahnelerde) izleyebileceğiniz “İstila”, tabii eğer pandemi izin verirse, kolaqy kolay hafızalarınızdan silinmeyecek bir oyun olarak sizinle kalacak. Güzel bir sanat eserinden de başka ne beklenir ki?

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Sevgili Koç burçları, günün pozitif enerjisinin sizi geçmesine izin vermeyin. Tutunabilir ve çoğu kişiden daha fazla yararlanabilirsiniz, bu yüzden kendinizi hayatın akışına bırakın. Sorunları düşünmeyi bırakın ve harekete geçin. Bir tarafla veya diğer tarafla sınırlı olduğunuzu hissetmek yerine, konunun her iki tarafının en iyi yönlerini ele alın.

BOĞA BURCU YORUMU

Sevgili Boğa burçları kendi kurallarınızı oluşturmak isteyebilirsiniz, çünkü önünüzdeki kurallardan gerçekten memnun olmayabilirsiniz. Siz ve çevrenizdeki insanlar için tüm sonuçları değerlendirmeden kurallara dair yeni çıkarımlar yapmamaya özen gösterin. Elbette, bazı şeylerin doğru olmadığını düşünüyorsanız, onları değiştirmek için adımlar atın. Geleneksel kısıtlamalar içinde kalmanız için hiçbir neden yok.

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Sevgili Yengeç burçları normal rutininizin dışına çıkmak ve çevrenizde neler olup bittiğini görmek için biraz zaman ayırın. O kadar odaklanmış ve belirli bir hedefe o kadar yönelmiş olabilirsiniz ki, dünyanın geri kalanını hesaba katamayabilirsiniz. Bu dış enerjilerin kendi küçük kompartımanında yaptıkların üzerinde büyük bir etkisi olduğunun farkında bile olmayabilirsiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Sevgili Aslan burçları, başkalarının çemberlerinde kalmak zorunda hissetmemelisiniz. Birinin sizden bir şey yapmanızı istemesi, mecbur kalacağınız anlamına gelmez. Başkalarının eğlenmesi için değil, kendiniz için isteklerinizi gözden geçirin. Özgürlük sizin için etkili bir kelime, bu yüzden bu hakkı hayatınızın her alanında uyguladığınızdan emin olun. Bunu sizin için başka kimsenin yapmayacağını unutmayın.

BAŞAK BURCU YORUMU

Sevgili Başak burçları, bilinçsizce hareket ediyor olabilirsiniz. Aniden bir görevin yarısına gelirsiniz ve en baştan başlayarak gerçekten neyi başarmayı umduğunuzu merak edersiniz. Enerjiniz ve onu nasıl kullandığınız konusunda daha bilinçli olun. Değerli kaynaklarınızı uzun vadede gerçekten önemli olmayan şeylere israf ederek kendi ayağınıza sıkmadığınızdan emin olun.

TERAZİ BURCU YORUMU

Sevgili Terazi burçları bugün sizi zor durumlardan kurtarmak için şansınıza güvenebilirsiniz. Bu, sonuç hakkında çok fazla endişelenmeden kendinizi öne atabileceğiniz bir gün. Sizin tarafınızda şu anda göremeyebileceğiniz çok fazla pozitif enerji var. Üstlendiğiniz her şeyin uzun vadede sizin için tesadüfen işe yarayacağına güvenin.

AKREP BURCU YORUMU

Sevgili Akrep burçları, sizi hazırlıksız yakalayan insanları ve durumları savuştururken gardınızı almış olabilirsiniz. Arkasını göremeyeceğiniz kadar büyük duvarlar örerken dikkatli olun. Başkalarının girmesine izin vermeyen bir kale inşa etmenin tehlikesi, dışarı bakmanızı zorlaştırmasıdır. Kendinizi dış dünyadan ayırmamak için bir duvarı daha kısa bırakın.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Sevgili Oğlak burçları, etrafınızdaki eylemlerin bencil amaçlarla beslendiğini hissedebilirsiniz. Neler olup bittiğini gerçekten gören tek kişi siz olabilirsiniz. Kendinizi insanlara tepeden bakan bir dağ gözlemcisi gibi hissediyorsunuz. Durumun politikasını anlıyorsunuz, ancak yüksek bakış açınızdan etkili bir değişiklik uygulamak için kendinizi güçsüz hissediyorsunuz. Verileri şimdi toplayın ve daha sonra harekete geçin.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Sevgili Balık burçları, bazı planlarınızı bilinçli olarak bırakmanız gerekebilir. Beklenmeyen unsur size biraz yardımcı olabilir, bu yüzden onu uzak tutmaya çalışmak yerine onunla birlikte hareket edin. Olayların doğal akışı sizi daha özgür bir yere götürmeli. Tamamen mantık gibi zihinsel süreçlere güvenmek yerine hayal gücünüzü kullanın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM