Özlem Akdoğan yazdı: “Bulgaristan’da Kukla Günleri”

Özlem Akdoğan yazdı: “Bulgaristan’da Kukla Günleri”

Komşu ülke Bulgaristan’da düzenlenen 9. Uluslararası Açık Hava Kukla Festivali’nde, bir hafta boyunca birbirinden renkli kukla oyunları, atölyeler ve farklı etkinliklerle dolu bir programla karşılaşmak oldukça mutluluk vericiydi. Yaşadığım bu keyifli ve öğretici deneyimin ayrıntılarını sizlerle paylaşmak istiyorum. 

Bulgaristan’ın Burgas kentinde, Burgas Devlet Kukla Tiyatrosu’nun organize ettiği 9. Uluslararası Açık Hava Kukla Festivali “The Days of Puppets” başlığıyla 31 Temmuz- 6 Ağustos 2022 tarihleri arasında seyirciyle buluştu. Yirmiye yakın tiyatro topluluğu ve oyunun sahne aldığı festivalde kukla sanatının tüm biçim, üslup ve tekniklerinin örnekleri sergilendi diyebilirim. Yaklaşık bir hafta süren festivale katılan tiyatro topluluklarının çoğunluğu Bulgaristan’ın farklı şehirlerinden geliyordu. Sofia, Plovdiv, Sliven, Veliko Tarnovo, Bostina ve Burgas tiyatrolarının oyunlarına ek olarak Portekiz ve İsveç’ten gelen tiyatrolar da iki farklı oyun ve bir sergiyle Burgas seyircisinin karşısına çıktılar. Uluslararası katılımın önceki yıllara göre daha az olmasının nedeni, sanırım tüm dünyada yaşanan pandemi döneminin yarattığı iletişim sorunlarıydı. Ancak zaten Bulgar sanatçılar kukla sanatı konusunda gelenek, eğitim ve gelişmiş teknik kullanımlarıyla o kadar iyi ve ilerdeler ki, eserleri seyirci için oldukça doyurucuydu.

Burgas Devlet Kukla Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Hristina Arsenova, bu festivalin seyirciler ve aynı zamanda oyuncular için yapıldığını dile getirdi. Festivalin yeri ve programı bu amaca hizmet ediyor. Festival alanı; şehrin içinde yer alan kocaman, yemyeşil ve tertemiz, içinde okuma, dinlenme alanlarının, farklı büyüklükte açık ve kapalı sahnelerin, büyük boyutlu sanat eserlerinin bulunduğu Sea Garden Deniz Parkı içindeki açık hava sahnesi. Seyirci için ulaşılması son derece kolay ve çocuğu olan herkesin çocuklarıyla birlikte neşeli ve güvenli vakit geçirebildiği bir park. Oyunlar akşam 18:30, 19:30 ve 20:30 saatlerinde düzenleniyor ve böylece akşam temsili olan oyuncular için gün boyu hazırlık ve dinlenme zamanı sağlanmış oluyor. Seyirciler de işten çıktıkları ve dinlenmek için kendilerine vakit ayırdıkları bu saatlerde oyunlarla rahatlıkla buluşabiliyor. 

Burgas, yıl boyu birçok festivale ev sahipliği yapan bir şehir.  Müzik, tiyatro, spor gibi alanlarda çokça alternatifler var. Bu nedenle seyirci her etkinliğe hazır, güzel bir tiyatro izleme geleneği var ve bu haliyle festivali düzenleyenleri ve katılımcı grupları çok mutlu ediyor.

İlgilenenlerin bildiği gibi, kukla sahnede sınırsız bir dünya sunar seyirciye. Burgas’ta seyrettiğim oyunlar da bir kez daha kanıtladı ki, her şeyden kukla yapılabilir ve kuklayla her şey yapılabilir. Bu festivalde de, seyirci sahnede ve parkın içinde her türlü kuklayla karşılaştı diyebilirim. 

Oyunların hikaye ve teknikleri birbirinden farklıydı. “Geleneksel” diye tabir edebileceğimiz oyunlar çoğunlukla bilinen hikaye ve masalların sahnelendiği oyunlar; örneğin Pamuk Prenses, Çirkin Ördek Yavrusu, Küçük Prens… Bu oyunlar, sahne üzerinde, bir dekor eşliğinde, çoğunlukla ipli kukla ya da el kuklaları kullanılarak seyirciye sunuluyor ve her yaş grubu izleyebiliyor. Oyunlarda herkes için ilgi çekici bir şey var sahnede (State Puppet Theatre, Burgas; State Puppet Theatre, Sliven; MM Theatre, Sofia; Vessel Theatre, Veliko Tarnovo; Karlson Theatre, Sofia). 

Daha küçük yaş grubu çocuklar için tasarlanmış oyunlar ise, günlük malzemelerin, örneğin yumuşak şerit süngerler veya şekillendirilebilen balonların kukla haline getirilmesi ve oyuncuların onlar yardımıyla hikâyelerini anlatması yoluyla oluşturuluyor. Bu oyunlar çocukları hem eğlendiriyor hem de yaratıcılığa yönlendiriyor (Pro Rodopi Art Centre, Bostina; Up a Tree Foundation, Sofia; Puppet Art Theatre, Sofia). 

Festivalin bence önemli performanslarından biri insanların birbirlerine önyargılı yaklaşımları nedeniyle yaşanan sorunları konu eden bir oyunuydu: Art Bureau Foundation, Sofia, “Beyond the Wall”. Oyunun dikkat çeken yanıysa, sahnedeki iki oyuncudan birinin işitme engelli oluşuydu. Teknik açıdan zorlukları olduğunu kabul etmekle birlikte, çocuklara oyun öncesi ve sonrası verilen bilgi açısından oldukça önemli bir katılım olduğunu düşünüyorum. 

Festivalin açılışında parktaki insanların ilgisini çekmek ve yükseltmek için kullanılan dev kuklalar vardı. Oyuncuların üzerlerine giydikleri ve insan boyundan çok büyük tasarlanmış bu kuklalar hafif malzemelerle oluşturulmuş ve çok ince detaylarla işlenmiş kuklalardı (State Puppet Theatre, Plovdiv). Portekiz’den gelen tiyatro geleneksel paravan arkası parmak kuklayla seyirci karşısına çıktı (Maozorra Theatre). İsveç’ten gelen tiyatroysa bir oyunla değil, daha çok bir “fikirle” katıldı festivale. Çocuklara kukla yapmak için hiçbir şeye ihtiyaçları olmadığını, yoldan, bahçeden bulabilecekleri, hatta bahçeleri varsa orada yetişen her malzemeyle, çöp gibi görünen bir çok şeyle kukla yapıp hikâye anlatabileceklerini söyleyen bir sergi açtılar getirdikleri malzemelerle (Staffan Bjorklund Theatre). Bunların dışında, herhangi bir tiyatronun programında pek sık göremeyeceğimiz, yalnızca festivallerde karşılaşabileceğimiz “Kutu Tiyatrosu” örnekleri de vardı (Trio Theatre, Burgas, Art Land Theatre, Sofia). Bir kutunun içine yerleştirilmiş minimal kuklaların kutu dışındaki oynatıcı tarafından oynatılması ve her seferinde yalnızca bir kişinin seyredebildiği oyunlar bunlar. 

Oyunların dışında, parkta her gün çocuklar için kukla yapım atölyeleri, sahne alanının hemen yanındaki binada bir Picasso sergisi, kukla tiyatrosu hakkında yazılmış bir kitabın tanıtım galası ve Burgas’ın görülmeye değer yerlerine yapılan gezilerden oluşan farklı etkinliklerle zenginleştirilen festival, katılımcılar için gerçekten hem yararlı hem de kazançlarla dolu bir haftaya dönüştü. 

Burgas, Türkiye sınırına çok yakın, deniz kenarında küçük ama çok güzel bir şehir, İstanbul’dan otobüsle 5-6 saatte gidebiliyorsunuz.  Oldukça az bir nüfusa sahip ama her zevke hitap edebilecek özellikleri var. Farklı bir alfabe kullandıkları için zorlanabiliyorsunuz ama insanların anlaşmak için her zaman alfabeye ihtiyaçları olmuyor; hele de karşınızdakiler nazik insanlarsa…

“Kukla Tiyatrosu” alanında Bulgaristan, üstünlüğünü kabul ettirmiş bir ülke. Devlet ya da belediyeler tarafından desteklenen çok eski kukla tiyatroları var, konservatuvarda kukla bölümleri var. Uzmanlıkları, stilleri ve çok önemli kukla yapımcısı usta-hocaları var. Tiyatroların ve oyuncuların çoğu oyunlarda kullanacakları kuklaları kendileri üretiyorlar. Onların bazılarıyla tanışmış, çalışmış olmak benim için gurur verici. Seyircilerin tiyatro sevgisi, ilgisi ve seyretme alışkanlığı bir oyuncuyu çok mutlu edecek türden. Bu da ülkede ciddi bir tiyatro geleneği olduğunun en büyük kanıtı. 

Bu festivale gözlemci olarak beni davet eden Burgas Devlet Kukla Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni sevgili Hristina Arsenova’ya, festivaldeki emekleri için tiyatronun tüm çalışanlarına ve orada geçirdiğim vaktin büyüleyici olmasını sağlayan arkadaşlarım Plamen Andreev, Ayten Öğütçü, Kalina Wagenstein ve Mihail Baykov’a teşekkür ediyorum.

Daha nice festivallerde buluşmak üzere… 

ÖZLEM AKDOĞAN
Eskişehir Şehir Tiyatroları Oyuncusu
Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjik ve kararlı bir şekilde hareket etme isteğiniz yüksek olabilir. Fakat aceleci davranmaktan kaçınmalısınız, çünkü ani kararlar almak zararlı olabilir. Bugün duygusal anlamda da kendinizi ifade etmekte güçlük çekebilirsiniz, bu nedenle empatiye ve iletişime önem vermek faydalı olacaktır. İş ve kariyer hayatınızda ise liderlik özelliklerinizi ön plana çıkarabilir ve proje yönetiminde başarılı olabilirsiniz. Sağlık açısından ise bedensel aktivitelere yönelmeniz, enerjinizi dengelemenize yardımcı olacaktır.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün kendinizi daha şanslı ve enerjik hissedeceksiniz. Etrafınızdaki insanlarla iletişiminiz güçlenecek ve yeni ilişkiler kurma fırsatı bulacaksınız. İş hayatında ise projelerinizde ilerleme kaydedebilir ve yaratıcılığınızı konuşturabilirsiniz. Sağlık konusunda ise daha dikkatli olmakta fayda var, beslenmenize özen göstermeyi unutmayın. Keyifli bir gün sizi bekliyor olabilir. Umarım gününüz harika geçer!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz ve içsel dengenizi korumak için zaman ayırmanız gerekebilir. Sevdiklerinizle iletişimde nazik ve anlayışlı olmaya özen gösterin. Kendinize özel bir zaman ve mekan yaratın, içsel huzurunuzu sağlayacak aktivitelere yönelebilirsiniz. Planlarınızı detaylı bir şekilde düzenleyerek daha verimli bir gün geçirebilirsiniz. Enerjinizi doğru yönlendirmek için spor veya meditasyon gibi faaliyetlere zaman ayırabilirsiniz. Unutmayın, kendinize zaman ayırmak sizi daha dengeli ve huzurlu hissettirecektir.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün enerjiniz oldukça yüksek olabilir ve kendinizi daha parlak, karizmatik ve lider ruhlu hissedebilirsiniz. Hayallerinizi gerçekleştirmek için adımlar atabilir, yaratıcılığınızı en üst seviyede kullanabilirsiniz. Ancak, ani tepkilerden kaçınmalı ve kontrolünüzü kaybetmemeye özen göstermelisiniz. Kişisel ilişkilerinizde ise daha anlayışlı, sabırlı ve sevgi dolu davranarak, sorunları kolayca çözebilirsiniz.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün başkalarıyla iletişiminizde daha anlayışlı ve uzlaşmacı olma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Özellikle iş ortamında işbirliği yapmanız gereken durumlarda sabırlı ve anlayışlı olmanız başarı şansınızı artırabilir. Kendinizi ifade etmekten kaçınmadan, açık ve net bir iletişim kurmaya çalışın. İçsel denge ve uyumunuza dikkat etmek, size gün içinde olumlu enerji katacaktır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Terazi burcunu etkileyen enerjiler iş ve kariyer konularında önemli gelişmeler getirebilir. Kendinizi ifade etme fırsatlarına sahip olabileceğiniz bir gün olabilir. İletişim becerilerinizi kullanarak projelerinizi ilerletebilir veya yeni iş fırsatları yakalayabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gereken nokta, sabırsızlık ve aceleci davranmamaktır. İşlerinizi planlı bir şekilde ilerletmek ve detaylara dikkat etmek size fayda sağlayacaktır. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerinizde de iletişime ve anlayışa önem vermeniz gereken bir gün olabilir. Sevdiklerinizle uyum içinde olmaya özen gösterin.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygularınızı daha fazla içe kapanık bir şekilde yaşayabilirsiniz. İçsel dünyanızda derin düşüncelere dalabilir, kendi içsel sorgulamalarınızı yapabilirsiniz. Bu durum, çevrenizdekilerle iletişiminizin biraz zor olmasına neden olabilir. Ancak kendi içsel deneyimlerinizden de önemli dersler çıkarabilirsiniz. Duygusal dengeyi korumak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün sağlam adımlarla ilerlemeyi ve hedeflerinize odaklanmayı sürdürmelisiniz. Duygusal konularda sabırlı olmak ve mantıklı kararlar almak önemli olacaktır. Ekip çalışmalarında liderlik yeteneklerinizi ortaya koymak için fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak ruh halinizi dengelemek ve içsel bir huzur bulmak da bugün size iyi gelebilir.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM