“İbrahim Gündoğan”: İstanbul Şehir Tiyatroları’nda Bir Nefer…

“İbrahim Gündoğan”: İstanbul Şehir Tiyatroları’nda Bir Nefer…

İki yıl önce bugün, çok değerli bir aktörü, İbrahim Gündoğan‘ı kaybettik. Sanki kötü, kabul edilemez bir  1 Nisan Şakası’ydı bu haber. İnanmak istemedim, duyduğumda. Daha 27 Mart sabahı Dünya Tiyatro Günü’nü kutlamıştım.

Sultan Deli İbrahim, Cellat, Saraylı, Köprülü Mehmed Paşa, Pietro Della Valle, Viyanalı Kumandan, Kanaryalı Vezir, Kadızadeli, Jüstinyen, Mehmet Şehabettin Paşa, Kel Ali, Mete Aymar, Damat Ferit ve sahnede, televizyonda  hayat verdiği, kan can verdiği, ruh üflediği onlarca karakter… Bir gövdeye sığınmış onlarca biyografi, saygın asla unutulmayacak bir ad kaldı ondan geriye.

Şimdi düşünüyorum da, İbrahim Gündoğan’ı ilk kez “Sultan Gelin”de izlemiş olmalıyım. Ya da “Çalıkuşu”nda. Sonrasında “Barut Fıçısı”, “Üç Kız Kardeş”, “Zırhlı Kurt”, “Düşüş”, “Ali Baba ve 40 Haramiler”

Nisa Serezli ve Tolga Aşkıner‘i her defasında ustalarım olarak nitelendirirdi. Halit Akçatepe, Ferhan Şensoy ve Rasim Öztekin‘den de çok şey öğrendiğinden bahsetmişti bir defasında.

Tarık Günersel‘in yazdığı Erol Keskin‘in yönettiği “Zırhlı Kurt” da yaşar kıldığı, Deli İbrahimden, Jüstinyen‘e dokuz farklı karakterden ötürü çok mutluydu. “Oyunculuğun tadını çıkarıyorum” diyordu. Aynı günlerde Toron Karacaoğlu‘nun rahatsızlığı nedeniyle, çok kısa bir sürede Mehmet Şehabettin Paşa rolüne hazırlanıp, “Düşüş”te oynadı.

“Hıdırellez”in yönetmen yardımcılığı görevini üstlenmişken, “Kösem Sultan”ın provaları başladı.

Kırgındı. Mutsuzdu. Emekliliğini istedi.Sözünü esirgemeden söyleyen biriydi. Sıkı bir muhalifti. Haksızlığa katlanmak, susmak, eğilip, bükülmek yoktu mayasında. Hep doğrudan yanaydı. İlkeliydi. Ayşegül İşsever’in belirttiği gibi: “İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Şehir Tiyatroları için her zaman, her koşulda bir neferdi” İbrahim Gündoğan.

Sultan Gelin oyunundan

Mehmet Esatoğlu yakın dostu hakkında şunları söyledi: “İbrahim Gündoğan prova başlarken hiç de harikalar yaratacak bir duruşa bürünmezdi, metnin kenarında sakin bir kafayla dururdu, rolü koklamaya çalışırdı.

Kafasında o rolü nereden alıp nereye götüreceğine dair planlar yapmaya koyulurdu. 

Süreç içinde gövdesi, sesi, duyguları şairin tabiriyle bir ‘sis çanı’ gibi yavaştan sesler çıkarmaya başlardı.

Yönetmen meraklı gözlerle, acaba ne yapacak, diye beklerken, birgün İbrahim Gündoğan mucizesi sahnede çiçekler açmaya başlardı.

Onun büyük oyunculuğu genç-yaşlı herkesi çarpıp geçerdi. İbrahim Gündoğan sahnede ya da kamera önünde bunları yaparken asla böbürlenmez çok basit bir şeyi icra edermiş gibi girişir ama bir yandan da gözümüzün önünde harikalar yaratırdı.” 

Barut Fıçısı oyunundan

“Kurtlar Vadisi” dizisinde Mete Aymar karakteriyle büyük bir başarıya daha imza attı İbrahim Gündoğan. Geniş kitlelerce tanındı ve çok sevildi.

İstanbul Belediye Konservatuarı’nı bitirdikten sonra Tevfik Gelenbe Tiyatrosu’nda çalıştı bir süre. O kendi ifadesiyle “Oyuncu değil, sadece tiyatro ve dublaj sanatçısı”ydı.

“Vatan Yahut Silistre”, “Keloğlan”, “İşgal Altındaki Masallar”, “Benden Sonra Tufan Olmasın”, “Yaban Ormanı”, “Temizlik Ülkesi” ve rol aldığı diğer oyunlardan bugüne başarıyla, onurla, özveriyle süren 63 yıllık bir yaşam 1 Nisan 2022 tarihinde sona erdi.

İbrahim Gündoğan‘ın değerli hatırasına her zaman saygıyla…

Düşüş oyunundan

Tam yazımı noktalamıştım ki, 2012 de İbrahim Gündoğan için kaleme aldığım bir makale geçti elime:

“Düşüş”,  Nahid Sırrı Örik‘in aynı adlı romanından Kemal Bekir tarafından oyunlaştırılmış, bir dönem oyunu. İkinci Meşrutiyet’in ilanı ile Hareket Ordusu’nun İstanbul’a girişi arasındaki günler anlatılıyor. Zor, karmaşık günler. İhanet ve pusunun elele verdiği, kestikçe bilenen bir bıçak keskinliğinde hunhar zamanlar, bu dediğim.

70′ li yılların ilk yarısında “Abdülhamid Düşerken” adıyla izlemiştim “Düşüş”ü. Arsen Gürzap kalmış aklımda. Sanırım 1984-85 sezonunda Zekai Müftüoğlu, Ayda Aksel, Zafer Ergin, Tijen Par’lı kadrodan seyretmiştim bir kez de. Mahir Canova yönetmişti, diye hatırlıyorum.

İki sezon önce “Düşüş”ü izlediğimde yine çok etkilenmiştim. Yönetmen Engin Gürmen harikalar yaratmış diye yazmıştım. Dekor, müzik, kostüm kusursuzdu. Ve dediğim gibi, Engin Gürmen‘in olağanüstü başarılı rejisi de bunlara eklenince ortaya “Düşüş” gibi, sezonun en iyi üç dört oyunundan biri ortaya çıkmıştı. Zaten perdedinin oyun sonunda defalarca açıp kapanması, alkışların hiç hız kesmeden dakikalarca devam etmesi de bu düşüncemi, doğrulamaktaydı. Defne Gürmen, Erkan Sever, Toron Karacaoğlu, Oya Palay kelimenin tam anlamıyla soluk kesiyorlardı oyun boyunca.

Düşüş oyunundan

Dün akşam, “Düşüş“ü yeniden izledim. Bu defa Mehmet Şehabettin Paşa karakterinde Toron Karacaoğlu yerine İbrahim Gündoğan vardı. Vaktiyle Zafer Ergin‘in, sinema versiyonunda Haluk Kurtoğlu‘nun yaşar kıldığı Mehmet Şehabettin Paşa kimliğinde İbrahim Gündoğan gerçek bir aktörün varabileceği sayılı doruk noktalarından birine daha ulaşarak, alkışını fazlasıyla hak ediyordu. Üstelik, doğru hatırlıyorsam, çok kısa bir sürede hazırlandı bu role…  İki, hatta üç hafta içinde.

Eski vezirlerden Mehmet Şehabettin Paşa’ya gelince; seksenli yaşlarının ortasına doğru gelmiş. Kızı Nimet’i tam istediği gibi yetiştirmiş. Eşi İzzet Hanımsa sadece yıpranmaya yüz tutmuş Çerkez bir cariye gözünde… Eski bir göz ağrısı o kadar. Belki o kadar bile değil.

Yorgundu Mehmet Şehabettin Paşa tam otuz altı saat süren bir toplantıdan gelmişti. Devlet hizmetinde altmış küsur yılın son durağındaydı. Trabzon, Suriye, Trablusgarp, Aydın Valilikleri, Maliye ve Evkaf Nazırlıkları… bir köşede kalmaya katlanamayacaktı… Nazırdı.

Sait Paşa’nın yerine sadrazam olmaktı gönlünde yatan. Bazen dillendirmekten çekinse de, bazen dillendirir gibi olsa da.Tek isteği buydu.

Servet-i Fünun’da Halil Nüzhet imzalı bir makaleyle ürperdi Mehmet Şehabettin Paşa.

Doğru; üç kez Maliye Nazırlığı’nda bulunmuş, üçünde de üç büyük borç anlaşmasına imza atmıştı. Doksan Üç Savaşı’nın hemen bitiminde gerçekleşmişti bu anlaşmalar. Kim bilir Yalısı’nın da bulunduğu Rumeli Hisarı’ndaki camii, aldığı binlerce İngiliz altını komisyon ya da rüşvetin karşılığı, bir günah ödeme temizliğiydi.

“Otuz yıl, tam otuz yıllık bir hikaye bu kızım. Şimdi açıklanması da muhakkak Sait Paşa’nın işi… “

“Evet, ama bir zarfın içinde. Hatta ilkinde, içinde ne olduğunu bilmiyordum bile. Adamlar gittikten sonra açıp baktım, çekin tutarı, bu alçak herifin söylediği kadardı. Geri gönderecek oldum, ama düşündüm. Kime, ne yararı olur?”

Tam tersi, bir memleket evladının cebine para girmez, şu parayla çevresine, iyilikler, yardımlar yapamaz. Üstüne yine Frenklere gider. Ama bu aşağılık herif, böyle düşünmüyor tabii. Kimin başı altından çıktı bu, iyi biliyorum. Kendi suçlarını unutturmak için Sait Paşa kışkırtmıştır onu… “

“Gidin efendim, gidin! Verin güven oyunuzu. Kırk yıldır beklediğim sadrazamlık da böylece kaçıp gitsin!”

Kuşkusuz yüreğin  ne zaman, hangi derinlikte kırılabileceğini kestirmek zor. Kıran kırana bir yüzleşmeyi, düşbozumlarını, hayallerine tutunuşu sahneye taşıyor İbrahim Gündoğan. Acının dibine iniyor bazen Mehmet Şehabettin Paşa olarak. Çocukluğuna sığınıyor giderek… Sesinin paslandığını hissediyorsunuz. Yüzünde dalgalanan o ifade…  Şakağında sabitlenen seğirme. An geliyor, geçmiş görkemli günlerine kelepçeliyor bileğini. Sayıklamalar içinde, umarsızca çırpınıyor Mehmet Şehabettin Paşa. Korku ve tedirginlikleriyle seferberlik durumunda yaşıyor adeta. Kendiyle dalaşıyor… Yaşlılık basıyor üstüne… Basıp geçiyor. Artık iktidarda değil. Gücünü büsbütün kaybetmekten korkuyor. Nicedir, daha öncesi olmayan bir hayatın eşiğinde. İnkar etse de, bir şey değişmiyor… Değişmeyecek.

Simsiyah bir gecenin ortasında, yalpalıyor… Düşmesi kaçınılmaz… Tutunmaya çabalıyor. İçinde, derinde bir acı var… Soluğunu kesen bir acı bu. Hala parmakları arasında kalmış tutkularını diri tutma sevdasında. Bütün yelkenlerinin parçalandığının ayırdında değil henüz. Hep bir makam bekliyor… Hayattan dakikalar çalıyor aralıksız. İhanete uğradığını varsayıyor, ihanet ettiklerini yadsıyarak. İhtiraslarına karşı kendini kuşanıyor pervasızca. Korkunç bir ödeşme hali bu. Kendini aklamaya çabalıyor. Yorgun. Çok yorgun aslında. Derken apansız esen bir rüzgar kırıyor tüm dallarını. Düşüyor… Taa boşluğa bir yuvarlanış bu. İçindeki bencillik kuyusunun uçsuz bucaksız boşluğuna…

İbrahim Gündoğan, hayat verip, gövdelendirdiği Mehmet Şahabettin Paşa kompozisyonunda, o nüanslı oyunculuğuyla yukarda saymaya çalıştığım ruh hallerini başarıyla sahneye taşımakta. Nasıl desem, kendini aşan bir ritm, sıcaklık katıyor oyuna. Kendi özel coğrafyasını kuruyor içtenlikle. Elinden tutup götürüyor izleyeni. Tiyatronun tılsımlı dehlizlerinde kayboluyoruz birlikte. “Zırhlı Kurt”da belleklerimize çakılmış, Deli İbrahim, Cellat, Saraylı, Köprülü Mehmed Paşa, Pietro Della, Viyana Kumandanı, Kadızadeli, Jüstinyen, Kanaryalı Vezir yorumlarının ardından Mehmet Şehabettin Paşa ile yine dorukta bir performans sergiliyor. Ve bir kez daha tiyatro tarihimize geçiyor.”

PINAR ÇEKİRGE

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Koç burcuna mensup olanlar için enerjinizin yüksek olacağı bir gün olabilir. İş hayatınızda yeni fırsatlarla karşılaşabilir ve kendinizi daha motive hissedebilirsiniz. Aşk konusunda duygusal olarak hareket etmekten çekinmeyin, ilişkilerinizde derinleşme ve anlayış artışı yaşayabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak içsel dengeyi korumayı unutmayın. Keyifli bir gün geçirmeniz dileğiyle!

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün iş hayatınızda önemli kararlar alabilir, projelerinizde ilerleme kaydedebilirsiniz. Ailevi konularda ise sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirmek isteyebilirsiniz. İlişkilerinizde sabırlı ve anlayışlı olmanız, olumlu sonuçlar elde etmenize yardımcı olacaktır. Sağlığınıza özen göstermeye dikkat edin, dengeli beslenmeye ve düzenli egzersiz yapmaya özen gösterin. Enerjinizi olumlu ve yapıcı şekilde yönlendirmeniz bugün sizin için oldukça önemli olacaktır. Umarım bugününüz harika geçer!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Bugün duygularınıza daha fazla odaklanabilirsiniz. İç sesinizi dinlemek ve duygusal ihtiyaçlarınıza yönelik adımlar atmaktan kaçınmayın. Sevdiklerinizle olan iletişiminizi güçlendirmek için uygun bir gün olabilir. Kendinize zaman ayırarak ruhsal dengeyi sağlamaya çalışın. Özellikle sağlık konularında dikkatli olmalı ve gereken önlemleri almalısınız. Keyifli bir gün geçirmeniz dileğiyle!

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, Aslan burcundakiler için iletişim konularında başarılı olabileceğiniz bir gün olabilir. Özellikle duygularınızı net bir şekilde ifade etmek ve karşınızdakilerle açık iletişim kurmakta avantajlı olacaksınız. Kendinize ve duygularınıza olan güveniniz artabilir. Ayrıca, yakın çevrenizle ilişkilerinizi güçlendirmek için uygun bir zaman olabilir. Keyifli ve verimli bir gün geçirebilirsiniz.

BAŞAK BURCU YORUMU

Başak burcunu temsil eden kişiler bugün, detaylara dikkat etmeli ve planlarını titizlikle oluşturmalıdır. Bugün verimli olmak için işlerinizi düzenlemeniz gerekebilir. Ayrıca sağlığınıza özen göstermeyi unutmayın. İçinizdeki endişeleri kontrol altına almak için zihinsel ve duygusal bir denge sağlamaya çalışın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Terazi burcunun insanları için iletişim konularında olumlu bir gün olabilir. İlişkilerinizde uyum ve anlayışı arttırıcı etkiler hissedebilirsiniz. Duygusal dengeyi korumaya odaklanarak kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Sevdiklerinizle güzel vakit geçirebilir ve keyifli sohbetlere katılabilirsiniz. İş ve kariyer alanında ise aklınıza yeni fikirler gelebilir ve projelerinizi ilerletebilirsiniz. Yaratıcılığınızı kullanarak çözüm odaklı çalışmalar yapabilirsiniz. Özellikle ortaklı işlerde işbirliği ve uyumu ön planda tutmanız size fayda sağlayabilir. Sağlık konularında ise bedeninize ve ruhunuza iyi bakmayı ihmal etmeyin. Kendinize zaman ayırarak stresi azaltıcı aktiviteler yapmak enerjinizi yükseltebilir. Keyifli bir gün geçirmenizi dilerim!

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Akrep burcu için duygusal anlamda derin bir bağlantı kurma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirmek ve duygularınızı paylaşmak size iyi gelebilir. Aynı zamanda içsel dünyanıza da zaman ayırmanız, kendi duygularınızı anlamlandırmanız ve kendinize şefkatli davranmanız önemli olabilir. İlişkilerinizi derinleştirmek için iletişim becerilerinizi konuşturabilirsiniz. Keyifli bir gün geçirmeniz dileğiyle!

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün iş ve kariyer hayatınızda önemli gelişmeler yaşayabilirsiniz. Hırslı ve kararlı tavırlarınız sayesinde hedeflerinize daha da yaklaşabilirsiniz. Ancak, dikkat etmeniz gereken nokta, bencil davranmamaya ve işbirliği yapmaya açık olmaya özen göstermek olacaktır. Kendinize güvenmek ve doğru adımlar atmak sizi başarıya ulaştıracaktır.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM