Zehra İpşiroğlu yazdı: “Parmak Diktatörün Sonu”

Zehra İpşiroğlu yazdı: “Parmak Diktatörün Sonu”

Parmak–Diktatör’ü tanıyor musunuz? O kadar minik ki saray eşrafından yastıkçıbaşı diktatörün olduğundan daha büyük görünmesi için ayaklarının ve oturduğu yerin altına üst üste yastıklar döşüyor. İnsanların korkulu rüyalarına giren, sınırsız gücüyle tozu dumana katan kıtlıkların ve felaketlerin efendisi bu mini minnacık adam mı?

Zehra İpşiroğlu’nun Mimesis Sahne Sanatları Portalı’nda yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

parmak-diktatorun-sonu

Masal Değil Gerçek

Sahnede Genco Erkal, genç oyuncu Enes Sarı’yla birlikte rolden role girerek Parmak-Diktatör’ü, emrindeki bakanların, saray eşrafının, muhbirlerin, gizli polislerin yalakaların ağzından anlatıyor. Gözümüzün önünde hem sınırsız gücü olan Parmak-İmparator canlanıyor hem de ona tapan saray halkı. Anlatılan kırk dört yıldır ülkesini felaketten felakete sürükleyen Etiyopya İmparatoru Haile Selassie’nin yaşamı (Haile Reis anlamına geliyor). Yani masal değil, kurmaca değil gerçek bir öykü. Şaşırtıcı olan da bu ya, nasıl oluyor da bu minik adam birden astığı astık kestiği kestik bir deve dönüşebiliyor? Nasıl bir kara büyü bu? Ülkeye ilk uçağı, ilk gemiyi getiren, terfi ve tayinleri kendisine sadakate göre yapan, okuma yazması olmasa da her şeyi cebinin içi gibi bilen bu Parmak-Diktatör’e tapan saray halkına gülerken bir yumruk boğazımıza takılıp kalıyor. Ama gençler var diktatöre isyan eden, düşünmesini, sorgulamasını bilenler var, halk var hakkını arayan, umut var korkuyu yenen…

Bu masal mı, gerçek mi? Parmak İmparator ve adamları bir sis bulutunun içinde kaybolup giden masal figürleri gibi… Ama ölenler, öldürülenler, açlık ve kıtlığın içinde yok olanlar unutulsalar da unutulmasalar da acı gerçeğin ta kendisi. Oyunda ağır basan hüzünlü bir rahatlama duygusu. Parmak İmparator’a da, adamlarına da gülebiliriz; onlar bizden o kadar uzak ki… Hepsi kara bir masal işte ya da bir kâbus. Bir gün uyanacağız ya da askeri darbeyle devrilen Haile Selassie gibi acı bir biçimde uyandırılacağız.

Diktatörlükler Geçici ya Ardında Bıraktıkları?

Diktatörlükler gerçekten böyle gülünç mü? Hitler belgesellerine baktığımda evet. Bağırıp çağırarak anlamsız hareketler yapan siyah bıyıklı, yapışık saçlı komik bir adamdan başka nedir ki Hitler? Şaşırtıcı olan bu tuhaf yaratığın insanları nasıl parmağında oynattığı… Milyonlarca insanı ölüme göndermeyi nasıl başardığı. Acaba insanoğlunun kafasında bir bozukluk mu var ya da bir tür körleşme, gerçekleri görememe mi demeli buna?  Hitler belgesellerine bakarken sırtımız ürpererek neye gülüyoruz acaba? Bu komik adama mı yoksa onu yaratanlara mı? İmparator oyununun finalinde hizmetçilerden birinin söylediği belleğimize yerleşiyor. “Şimdi her şey olup bittiğine göre durup düşünüyorum ve hayret ediyorum, biz bu adama bunca yıl nasıl inandık?”.

Grotesk Belgeselin Sınırları

İmparator, Polonyalı gazeteci yazar Ryszard Kapunscinski’nin kaleme aldığı, Colin Teevan’ın tiyatroya uyarladığı, Genco Erkal’ın da yeni bir dramaturji çalışmasıyla ele aldığı grotesk bir belgesel. Kapunscinski, Habeşistan İmparatorluğu devrildikten sonra yurt dışına kaçan ya da yer altında gizlenen saray yöneticilerini bulup onlarla gizli röportajlar yapıyor. Genco Erkal da yetmiş, seksen kişiyle yapılan bu zengin röportaj malzemesinden yararlanarak yeni bir kurgu oluşturuyor.

Ama İmparator’da Haile Selassie’yi yaratan iç ve dış mekanizmalar gösterilmiyor. Diktatörle yapılan kirli işler, kendi çıkarlarından başka bir şey düşünmeyen batı ülkelerinin otokratik devletlerin yükselişindeki payını göstermiyor. Buna karşılık tek adamın boyunduruğunda koyuna dönüşen saray yönetiminin bakışından İmparator’un son dönemini çarpıcı bir biçimde canlandırıyor. Bu yeterli mi? Otokratik yönetimlerin içyüzünü öğrenmek, onları var eden sistemi anlamak istiyorsak kuşkusuz hayır. Bu açıdan da oyunun diktatörlüğü anlatan yeterli bir düşünce modeli (bir tür parabol) sunduğunu söylemek zor. Ama giderek yükselen bir tek adam yönetiminin nasıl paramparça olduğunu görmek istiyorsak evet, kara mizahın buruk etkisiyle kendi kaygı ve korkularımızdan bir an olsun uzaklaşmak istiyorsak evet, Genco Erkal’ın rolden role giren usta oyunculuğuyla otoriter yönetimler üzerine düşünmek istiyorsak evet. Ben bu oyunu kısa bir süre önce yitirdiğimiz sevgili Duygu Sağıroğlu’nun iç içe giren panolardan oluşan göz alıcı sahne tasarımıyla, Nazım Çınar’ın Afrika tınılarından oluşan nefis müziğiyle, Özlem Kaya’nın masalımsı kostümleriyle hem insanların acınası haline gülerek hem de hüzünle izledim.

ZEHRA İPŞİROĞLU

 

Kaynak: https://www.mimesis-dergi.org/2023/05/parmak-diktatorun-sonu/

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjiniz yüksek olacak ve hedeflerinize odaklanmakta zorlanmayacaksınız. İletişim becerilerinizle etrafınızdaki insanları etkilemeyi başaracaksınız. Kendinize olan güveniniz artacak ve cesaretinizi kullanarak yeni fırsatlara adım atabilirsiniz. Önemsiz ayrıntılara takılmadan büyük resme odaklanmanız gerekebilir. Aşk hayatınızda ise romantik ve tutkulu bir gün geçirebilirsiniz.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün duygularınızı daha iyi anlayacak ve ifade edecek bir enerjiye sahip olabilirsiniz. Romantik ilişkilerde derin duyguların paylaşımı için uygun bir gün olabilir. Ancak, sabit fikirli olmaktan kaçının ve esnek davranmaya çalışın. İş hayatında ise sorumluluklarınızı hatırlamanız ve üzerine düşen işleri planlı bir şekilde tamamlamanız gerekebilir. Sağlık konusunda ise yediklerinize ve içtiklerinize dikkat etmenizde fayda var.

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün duygusal anlamda biraz dalgalanmalar yaşayabilirsiniz. İçsel dünyanıza dönüp, duygularınızı ve ihtiyaçlarınızı net bir şekilde belirlemekte fayda var. Sevdiklerinizle daha fazla iletişim kurarak anlayış ve destek bulabilirsiniz. Sağlığınıza dikkat etmek ve stres faktörlerinden uzak durmaya çalışmak da bugün önemli olacaktır. Hayatınızda olumlu değişiklikler yapmak için cesur adımlar atmaktan çekinmeyin. Umarım güzel bir gün geçirirsiniz!

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, gündelik hayatınızda planlarınızı gerçekleştirmek için motive olacaksınız. Kararlı ve karizmatik tavırlarınızla çevrenizde olumlu etkiler yaratacaksınız. Yakın çevrenizdeki insanların size olan desteği sizi motive edecek. Aşk hayatınızda tutkulu ve romantik bir gün geçirebilirsiniz. Olumlu düşüncelerinizle enerjinizi yüksek tutmaya devam edin.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün dikkatinizi detaylara odaklayın ve disiplinli bir şekilde işlerinizi halledin. Zihniniz hızlı çalışacak, fakat aynı zamanda dikkatinizi dağıtabilecek şeyler olabilir. İletişimde açık olmaya özen gösterin ve karşınızdakilerle anlaşmaya çalışın. Planlı ve düzenli hareket ettiğiniz sürece başarıya daha hızlı ulaşabilirsiniz. Duygusal anlamda ise kendinize zaman ayırarak içsel dengeyi sağlamaya öncelik vermelisiniz.

TERAZİ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Terazi burcu için ilişkilerinizde denge ve uyum arayışınızı artırabilirsiniz. Başkalarıyla iletişiminizi dengede tutmaya özen göstermek ve anlayışlı olmak önemli olacak. Kararlarınızı verirken mantıklı düşünmeye ve diğerlerinin fikirlerini de önemsemeye dikkat etmeniz gerekebilir. Aşk hayatınızda ise romantik ve duygusal bir gün sizi bekliyor olabilir. Partnerinizle aranızdaki bağları güçlendirmek için zaman ayırmak keyifli olabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün duygusal olarak derin düşüncelere dalabilirsiniz. Kendinizi ve ilişkilerinizi gözden geçirmek isteyebilirsiniz. İçsel huzurunuzu sağlamak için meditasyon veya yoga gibi rahatlatıcı aktivitelere vakit ayırmanız faydalı olabilir. İletişimde hassas olmaya çalışın ve anlayışlı bir tutum sergileyin. Bugün çatışmalardan kaçınmak için sabırlı ve esnek olmanız önem taşıyor. Umarım gününüz güzel geçer!

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Oğlak burçları için kariyer konusunda önemli bir gün olabilir. Kendinizi iş projelerine adamanız veya profesyonel hedeflerinize odaklanmanız gerekebilir. Öz disipline, sabırlı ve kararlı olmanız, bugünün getirdiği fırsatları en iyi şekilde değerlendirmenize yardımcı olacaktır. Aynı zamanda, ilişkilerinizde daha anlayışlı ve sabırlı olmanız gerekebilir. İletişimde açık ve net olmaya özen göstermelisiniz. Sonuç olarak, bugün, hedeflerinize odaklanarak verimli bir gün geçirebilirsiniz.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. A A A Güven BaykanYayınlanma: 14.04.2024 – 12:17Güncelleme: 14.04.2024 – 12:17 Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Abone Olgoogle-news Play Video Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. Deutsche Grammophon etiketiyle 2016 yılında yayınladıkları “Janoska Style” albümüyle altın plak ödülü kazanan topluluk, dinleyicilere benzersiz bir deneyim sunmaya hazırlanıyor. Kemanda Ondrej ve Roman Janoska ile piyanoda František Jan’ın sahne alacağı bu muhteşem konserde, aileleri tarafından altı nesildir aktif müzisyenlik geleneği sürdüren sanatçılar, özgün tarzlarıyla dinleyicileri büyüleyecek. Janoska Ensemble, klasik müziğin zarafetini ve tutkusunu modern füzyon ve crossover yaklaşımlarıyla harmanlayarak benzersiz bir müzikal deneyim sunuyor. Üyelerinin birinci sınıf klasik müzik eğitimi ve ödüllü bireysel başarılarıyla donanmış olmaları, onları müzik dünyasının zirvesine taşıyor. Bu unutulmaz geceye tanıklık etmek ve Janoska Ensemble’ın büyüleyici performansını dinlemek için yerinizi şimdiden ayırmayı unutmayın! Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda gerçekleşecek olan Janoska Ensemble konseri, sadece müziğin tadını çıkarmakla kalmayacak, aynı zamanda geleceğin müzisyenlerine destek olacak. Konserden elde edilecek olan gelir, konservatuvar öğrencilerine burs olarak aktarılacak.

Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. A A A Güven BaykanYayınlanma: 14.04.2024 – 12:17Güncelleme: 14.04.2024 – 12:17 Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Abone Olgoogle-news Play Video Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. Deutsche Grammophon etiketiyle 2016 yılında yayınladıkları “Janoska Style” albümüyle altın plak ödülü kazanan topluluk, dinleyicilere benzersiz bir deneyim sunmaya hazırlanıyor. Kemanda Ondrej ve Roman Janoska ile piyanoda František Jan’ın sahne alacağı bu muhteşem konserde, aileleri tarafından altı nesildir aktif müzisyenlik geleneği sürdüren sanatçılar, özgün tarzlarıyla dinleyicileri büyüleyecek. Janoska Ensemble, klasik müziğin zarafetini ve tutkusunu modern füzyon ve crossover yaklaşımlarıyla harmanlayarak benzersiz bir müzikal deneyim sunuyor. Üyelerinin birinci sınıf klasik müzik eğitimi ve ödüllü bireysel başarılarıyla donanmış olmaları, onları müzik dünyasının zirvesine taşıyor. Bu unutulmaz geceye tanıklık etmek ve Janoska Ensemble’ın büyüleyici performansını dinlemek için yerinizi şimdiden ayırmayı unutmayın! Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda gerçekleşecek olan Janoska Ensemble konseri, sadece müziğin tadını çıkarmakla kalmayacak, aynı zamanda geleceğin müzisyenlerine destek olacak. Konserden elde edilecek olan gelir, konservatuvar öğrencilerine burs olarak aktarılacak.

Nisan 14, 2024, Yorum yok Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. A A A Güven BaykanYayınlanma: 14.04.2024 – 12:17Güncelleme: 14.04.2024 – 12:17 Janoska Ensemble: Müziğin Sınırlarını Aşan Yaratıcı Bir Yolculuk Abone Olgoogle-news Play Video Müzik dünyasında yeni ufuklar keşfeden ve sınırları zorlayan Janoska Ensemble, 28 Nisan Pazar günü saat 19:00’da Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda unutulmaz bir performansa imza atacak. Deutsche Grammophon etiketiyle 2016 yılında yayınladıkları “Janoska Style” albümüyle altın plak ödülü kazanan topluluk, dinleyicilere benzersiz bir deneyim sunmaya hazırlanıyor. Kemanda Ondrej ve Roman Janoska ile piyanoda František Jan’ın sahne alacağı bu muhteşem konserde, aileleri tarafından altı nesildir aktif müzisyenlik geleneği sürdüren sanatçılar, özgün tarzlarıyla dinleyicileri büyüleyecek. Janoska Ensemble, klasik müziğin zarafetini ve tutkusunu modern füzyon ve crossover yaklaşımlarıyla harmanlayarak benzersiz bir müzikal deneyim sunuyor. Üyelerinin birinci sınıf klasik müzik eğitimi ve ödüllü bireysel başarılarıyla donanmış olmaları, onları müzik dünyasının zirvesine taşıyor. Bu unutulmaz geceye tanıklık etmek ve Janoska Ensemble’ın büyüleyici performansını dinlemek için yerinizi şimdiden ayırmayı unutmayın! Ankara Devlet Konservatuvarı Konser Salonu’nda gerçekleşecek olan Janoska Ensemble konseri, sadece müziğin tadını çıkarmakla kalmayacak, aynı zamanda geleceğin müzisyenlerine destek olacak. Konserden elde edilecek olan gelir, konservatuvar öğrencilerine burs olarak aktarılacak.