Neray Pala yazdı: Görünmezlik İçinde “Yok”

Neray Pala yazdı: Görünmezlik İçinde “Yok”

Yazarlığını ve yönetmenliğini Polat Niloğlu’nun yaptığı YokTiyatro Bant tarafından 2021 yılında sahnelenmeye başladı. Oyun, interseks bir bireyin kişisel sıkıntılarını ve toplumda değersizleştirilmesini anlatıyor. Onur Sarıaltın, karakterin erkek tarafını temsil eden Simon’ı canlandırırken kadın tarafı Sara’ya Cemre Buğra Ün hayat veriyor. Salona girdiklerinde seyircileri sahnede sayıklayarak bir o yana bir bu yana koşuşturan Simon karşılıyor. Karakter, Seçil Metin’in yaptığı ışık ve ses tasarımının da desteğiyle bir rüya ya da hayal içinde gösteriliyor.

Oyun, interseks bireyin erkek ve kadın ikiliğine göre tanımlanan bedeni ve gölgesi arasındaki etkileşim ile başlıyor. Fazla dekor kullanılmaması ve yalnızca bavullara yer verilmesiyle karakterin hayatı boyunca hiç bir yere ait olamadığı vurgulanıyor. Yansıtılan bu göçebelik hâli, kendi vücuduna aidiyet hissetmesi önlenen bireyin, mekânsal bir aidiyet de geliştiremediğini gösteriyor. Bu dünya üzerinde kendine bir yer edinemeyen karakterin sadece erkek tarafının konuşması da oyunun eleştirdiği toplumsal cinsiyet hiyerarşini gösteren ögelerden biri. Belli bir yaşa kadar kadın olduğu düşünülen, sonrasında ise doktor tarafından erkek olduğuna karar verilen bireyin bedeni üzerinde bir deney yapılıyor. Cemre Buğra Ün tarafından canlandırılan Sara karakteri, Simon’ın bazen özlediği bazense kendine ve topluma olan öfkesini yansıttığı anları temsil ediyor. Sara’nın Simon’ın bedeninin bir parçası olarak hiç konuşmaması ve yalnızca fiziksel eylemleriyle var olması, onun bedensel olarak varlığı bilinse de sesine ve duygularına önem verilmediğini gösteriyor. İleriki dönemlerde Simon’ın bu sesi yok saymaya çalışması da toplumun ve ailenin çocuk üzerindeki yıkıcı baskısının göstergesi.

Oyundaki en çarpıcı sahnelerden biri, Simon’ın askere alınması. Bu sahnede askerlik ve savaş deneyimi, bireyin interseks olduğu için yaşayabileceği zorluklar yerine “erkeklik” üzerinden inşa ediliyor. Oyun, meselenin interseks olmaktan öte militarizmle ilgili bir sorun olduğunun altını çiziyor, böylece LGBTİ+ bağlamında genelde çürük raporu gibi uygulamalar üzerinden okunan askerliği başka bir boyutta inceliyor. Bununla beraber askerliğin yalnızca militarizm üzerinden ele alınması, aidiyet sorunu yaşayan ve benliğini siyah ve beyaz gibi kategoriler üzerinden tanımlamaya çalışan bir bireyin deneyimlerinin derinleştirilmesine engel oluyor. Bu sahnenin önemli özelliklerinden biri de hikâyenin gidişatını değiştiren kırılma noktası olması. Çünkü karakter bu sahneden sonra kendi kendine “Ben artık erkek oldum” diyerek bir kimlik edinme çabasıyla kadın tarafını baskılayarak onu form değiştirmeye zorluyor.

Oyunun en yaratıcı kısımlarından biri, toplumsal söylemler üzerinden kurulan bölüm. Çok amaçlı olarak kullanılan bavullar, bu sahnede minik bir hayal perdesine dönüşüyor. Toplumda her ağızdan farklı seslerin çıkması ve her konuda fikir beyan edilmesi maskeler üzerinden anlatılıyor. Sesi Onur Sarıaltın’ın sağladığı, fiziksel performansı ise yine Cemre Buğra Ün’ün üstlendiği bu bölümde, maskeler sürekli değişse de söylemler hep aynı kalıyor. Bu sahnede, insanların toplum içerisinde takındıkları maskeler ve benliklerini toplum üzerinden inşa etme çabaları teatral bir tasvirle sergileniyor.

Oyunun sonuna gelindiğinde Aygül Güntav’ın tasarladığı kostümden anlaşılan durum, sözel olarak da dışa vuruluyor. Adeta bir saray soytarısı gibi giyinen karakter, ancak toplumun ona gösterdiği saygı kadar kendine saygı duyuyor. İnsanların onu değersizleştirmesi, onun da kendisini değersiz görmesine sebep oluyor. İktidar dilinin bir soytarısı gibi kendini bu dil üzerinden tanımlamaya çalışıyor. Bu da oyunun interaktif bölümünde “Şimdi bana ne isterseniz yapabilirsiniz” cümlesiyle aktarılıyor. Seyircilerin arasına karışan Simon, bu sefer kendini bir “ucube” olarak tanımlayıp, bir sirk çalışanının yaptığı gibi insanları eğlendirmeye ve onların en acımasız yönlerini ortaya çıkarmaya çalışıyor. Bu noktada, toplumda “öteki” olarak var olan karakter, görünmezliğini tam da seyircinin gözleri önünde sergileyerek görünür kılmaya çabalıyor. Böylece oyun, interseks bir bireyin doğduğu andan itibaren ötekileştirilmesini ve interseks kimliğinin yok sayılmasını konu ederek tiyatromuzda daha önce pek işlenmeyen önemli bir temayı da seyircinin gündemine getiriyor.

NERAY PALA

Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı son sınıf öğrencisi ve araştırmacı (Kadir Has Üniversitesi, Avrupa Araştırma Konseyi Başlangıç Fonu Projesi, Ulusal Abjeksiyonu Sahnelemek: Türkiye ve Diasporalarında Tiyatro ve Siyaset)
NOT: Bu yazı, Avrupa Birliği’nin araştırma ve yenilik programı Horizon 2020 kapsamında Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) tarafından fonlanan bir projenin (ERC-2019-STG, STAGING-ABJECTION, Hibe Sözleşme No: 852216) parçasıdır.

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün kendinizi ifade etme ve iletişim becerilerinizi geliştirme fırsatı bulabilirsiniz. İletişimde açık ve net olmanız, yanlış anlaşılmaları önleyebilir. Aynı zamanda, karşılaştığınız zorluklara karşı sabırlı ve esnek olmanız gerekebilir. Kendinizi ifade etmekten çekinmeyin ve iç sesinizi dışa yansıtmanın keyfini çıkarın.

BOĞA BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Boğa burcu için ilişkilerinizde daha fazla duygusal destek arayabilirsiniz. Sevdiklerinizle birlikte vakit geçirmek ve onlarla kaliteli zaman geçirmek için fırsatlar yaratabilirsiniz. Kendinize ve duygularınıza daha fazla odaklanmak sizin için faydalı olacaktır. Aynı zamanda iş hayatınızda da sabırlı ve kararlı bir şekilde ilerlemeye devam etmelisiniz. Başkalarının fikirlerine değer vermek ve işbirliği içinde çalışmak size olumlu sonuçlar getirebilir. Umarım bugünkü burç yorumunuz size rehberlik eder!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün duygusal anlamda biraz dalgalı bir gün geçirebilirsiniz. İnsanlarla iletişimde hassas davranmanızda fayda var ve duygusal tepkilerinizi dengelemeniz gerekebilir. İçsel dengenizi korumak için meditasyon veya yoga gibi aktivitelere yönelebilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak duygularınızı anlamlandırabilir ve gerektiğinde bir adım geri çekilerek dinginliğinizi koruyabilirsiniz. Aşk hayatınızda ise romantik ve duygusal bir gün geçirebilirsiniz. İlişkinizde tatlı sürprizlerle birbirinizi mutlu edebilirsiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, Aslan burcundakiler için duygusal anlamda biraz kararsızlık yaşayabileceğiniz bir gün olabilir. Sevdiklerinizle iletişimde dikkatli olmanız gerekebilir, özellikle tartışmalardan kaçınmak için sabırlı ve anlayışlı olmalısınız. İş hayatınızda gerginliklerle karşılaşabilirsiniz ancak sakin ve mantıklı bir şekilde hareket ederek sorunları çözebilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak hedeflerinizi gözden geçirebilir ve ilerlemek için yeni stratejiler geliştirebilirsiniz. Bugün, duygusal dengeyi korumak önemli olacak.

BAŞAK BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Başak burcundaki insanlar için detaylara daha fazla odaklanabileceğiniz bir gün olabilir. Mantıklı ve analitik düşünme yetenekleriniz bugün ön planda olacak ve önemli kararlar almak için uygun bir zaman olabilir. Aynı zamanda, sağlık ve beslenme konularına dikkat etmenizde fayda var. Bugün, kendinize zaman ayırarak iç huzurunuzu ve dengeinizi korumaya çalışabilirsiniz. İyi bir gün geçirmenizi dilerim!

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, Terazi burcu olarak ilişkilerinizde denge ve uyum arayışınız ön planda olabilir. Sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirmek, onların duygularını anlamak ve destek olmak önem kazanabilir. İletişim becerilerinizi kullanarak çevrenizdeki insanlarla daha fazla etkileşimde bulunabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak içsel denge ve huzurunuzu sağlamak için de adımlar atabilirsiniz. Eğer çatışmalar yaşarsanız, sakin ve anlayışlı bir tutumla karşılık vermek daha iyi sonuçlar doğurabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişilerle anlaşmazlıklara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Kendinizi ifade ederken nazik ve anlayışlı olmaya özen gösterin. Bugün mümkün olduğunca rahatlamaya ve negatif enerjiden uzak durmaya çalışın. Sağlığınıza özen göstermek de bugün önemli olacak. Keyifli bir gün geçirmenizi dilerim.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Kendinizi daha dengeli ve kararlı hissedeceksiniz. Bugün işlerinizde disiplini elden bırakmayın ve sabırlı olun. Kendinize olan güveniniz artacak ve hedeflerinize daha yaklaşmak için gerekli adımları atacaksınız. İlişkilerinizde de daha sağlam bir temel oluşturmak için zaman ayırabilirsiniz. Enerjinizi doğru yönlendirdiğiniz takdirde bugün verimli bir gün geçirebilirsiniz.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM