‘Hatırlamak veya istemsizce kayda almak’

‘Hatırlamak veya istemsizce kayda almak’

‘Hatırlamak veya istemsizce kayda almak’

Henüz bir kukla tiyatrosu dahi izlememiştim. Babamın bana okuduğu şiir ve destanların coşkusuna kapılmış, büyüdüğüm zaman kimselere söylemeden kahramanlar diyarına gitmeye karar vermiştim. Belki Yunan tragedyasına olan bağlılığım da, bilincimde kalmış bu eski anıların bir eseridir. Üç yaşındaydım. Kederli bir kadınlar korosunun ortasında olduğumu hatırlıyorum. Kars´ta bir cenaze töreniydi. Kadınlar ağıtlar yakarak birbirlerine sarılıyor, ölen kişiyi çok derin bir biçimde anıyorlardı. Hepimizin aşina olduğu bu töresel kareler, çocukluk yıllarımın en eski anısı olarak zihnimde canlanıyor. Daha belirgin şekilde hatırlamaya çalışıyorum, fakat film hep aynı yerde kopuyor. Beynimdeki en eski veri kaydı bu kadar. Hafızamda yer eden insanlar, gezip gördüğüm yerler ve diğer tüm anılarım; on yıllar içinde birbirleriyle kaynaştı, birbirlerine karıştı ve onları belirgin hatlarla ayırt edebilmek bir daha mümkün olmadı. Acaba o görkemli dağ eteklerinde biçilen sarı otları gerçekten görmüş müydüm? Kadınların süslü at arabaları üstünde söyledikleri türküleri gerçekten duymuş muydum? Yoksa bu anılar bir Cengiz Aytmatov kitabının sayfalarından mı geçiş yapmıştı zihnime? Bugünkü bilimsel araştırmalar sayesinde, hafızamızdaki bilgilerin beynimizde bir bütün olarak depolanmadığını, hafızaya parça parça kaydedildiğini biliyoruz. Gördüğümüz her şey görsel kortekse, duyduklarımız işitsel kortekse, dokunsal anılarımızın verileri ise somatosensoriyel kortekse işleniyor. Bu sebeple, beynin farklı bölümlerinde birbirlerinden mikrokozmik ölçüde uzak mesafelerde kalıyorlar. Beynimiz bu bölümler arasında veri akışı sağlayabilmek için, aralarına nöronlardan oluşan uzun “otoyollar” döşüyor. Her “hatırlama” eyleminden sonra, kullanılmayan veriler silinerek yeni bağlantılar oluşturuluyor ve anılar yeni baştan kaydediliyor. Araştırmacılara göre, bu yeni kayıtların amacı bizi protein moleküllerinden oluşan kimyasal bir fotoğraf albümüyle eğlendirmek değil elbette. Asıl amaç, hafızamızı yeniden düzenlemek ve gelecekte daha verimli olmasını sağlamak. Uzun süreli depolama işlevine sahip olan ve eski yaşamımıza ait sayısız anı içeren otobiyografik hafızamız, eksiklikleri başka malzemelerle tamamlıyor ve anılara yeni anlamlar katıyor. Alman kökenli bir hukuk psikoloğu ve araştırmacı olan Julia Shaw, bu süreci “Aldatıcı Hafıza” adlı yeni kitabında ayrıntılı bir şekilde ele alıyor. Yıllar geçtikçe beyin kıvrımlarımızdan bize göz kırpan ve gerçek sandığımız birçok anı, aslında solup gitmiş başka kayıtlarla karışarak değişmiş oluyor ve bizleri büyük ölçüde yanıltabiliyor.

Martin Scorsese de, (Denis Lehane´nin romanından  uyarlanan) 2003 yılı yapımı “Shutter Island” filminde  hatırlayamama patolojisinin başka bir boyutunu (Fail kim? Mağdur kim?) çok etkili bir biçimde gözler önüne sermişti. Almanya´da II. Dünya Savaşı vahşetinden kurtulan insanların anılarını her zaman büyük bir merakla dinlemişimdir. Anlatılanlar; evrim merdivenlerinden tepetaklak yuvarlanan bir toplumun parçası olan insanın, ne tür patolojik boyutlara sürüklenebileceğinin en belirgin tarihsel yansıması. Bu çok acı anılarda dahi beni düşündüren; on yıllar sonra solan, kaybolan veya başka bir anıya sarılıp sürüklenerek can bulmaya çalışan hafızalardaki kişisel anılar. Yurdumuz da tarih boyunca her yönüyle hareketli olan bir coğrafyada yer alıyor. Çeşitli kültürlerin yoğrulmasıyla beslenmiş, zaman zaman kara gölgeler oluşturan ayrışımlara ve sürgünlere sahne olmuş topraklar üzerinde yaşıyoruz. Ortak hafızalarımız zaman zaman kendi içinde de çatışıyor. Acaba hatır kültürü bu kadar gelişmiş olan bir coğrafyada, hatırlama kültürüne de aynı derecede duyarlı olabiliyor muyuz? Yaşadığımız her olayı tüm gerçekliğiyle hatırlayabiliyormuyuz? Toplumumuzun, bizi aile birimlerine kadar üzebilecek sonuçları irdelemeye ne kadar tahammülü var? Suç ve ayıp sayılan olguları manipüle etmeden, onları gün ışığına çıkarmaya çalışanlara izin veriyormuyuz; yoksa yalnız gönlümüzden geçen, lehimize olan veya hayal ettiğimiz verilere mi sığınıyoruz? Güncel bilgi akışlarını iyi yönetebiliyor, koruyabiliyor ve işlenebilmeleri için gerekli duyarlılığı gösteriyormuyuz; yoksa daha çok umursamamaktan yana mıyız? Biriktirdiğimiz kişisel ve toplumsal anılarımızı, çekinmeden sanat alanlarımıza taşıyabiliyor muyuz? Toplumsal anılarımızı, tiyatrolarımızdaki sanatsal paylaşımlarla tartışmaya açabiliyormuyuz? Hafızalarımız bizi bu denli yanıltabiliyorsa, yaşadığımız gün en taze anıları ürettiğimiz gün değil midir? Yoksa belli konulara dokunmamak için, hafızamızdaki belli verileri kendimiz mi siliyoruz? Güncel olmayan tiyatro oyunlarında, sahnede renkli pelüş takımlar içinde tur atmaya zorladığımız oyuncularımız, gece evlerine giderken mesleklerinden ne kadar haz almış oluyorlar? Ülkemizde yaşadığımız tüm sorun ve acılar, aynı zamanda her sanat kolu için eşsiz birer malzeme ve besin kaynağı oluşturuyor.

Ekonomik, politik ve sağlık konusundaki kaygılara tanıklık ettiğimiz bu günler de, çok yakın zamanda ortak hafızalarımızda sadece bir anı olarak kalacak. Gerçek anlamda şahitlik edebileceğimiz tek an, yaşadığımız andan ibaret. Nazi zulmünün tanığı olan Yahudi yazar Mascha Kaléko´nun “yok bu zamandan başka vaktimiz” sözü her daim geçerliğini koruyor. Yakın tarihimize dair anımsamalarımızın bizi ne kadar kolay yanılttığını, kandırdığını ve tartışmalara yol açtığını gözlemleyince; çok daha gerilerde kalmış olayların ve destanların gerçeklikleri üzerine de düşünmeye başlıyor insan. Yaşadıkları döneme şahit olabilmeye çalışan sanatçı dostlarımız; düşüncelerini esirgemeyen komşularımız, yazarlarımız, gazetecilerimiz evlerinden alınıyorlar ve cadı kazanının altı yanmaya devam ediyor. Her şey gözümüzün önünde öylece olup bitiyor. Bu anıları hangi hafızalar koruma altına alacak? Gün gelecek, tüm kayıtlar yine birbirine karışacak. Önümdeki kum saati boşalıyor ve ben tekrar tekrar çeviriyorum. Akan taneciklerin hangi zamanı ölçtüğünü düşünüyorum. Ne yapmamiz gerektiğini düşünüyorum. Sahnelerimizin gündem dışı kalmaması için; bizim zamanımızı anlatan, bizi bize hatırlatan hangi oyunları seçmemiz gerek? Nazım Hikmet´in “Benerci Kendini Niçin Öldürdü” şiirinin dizeleri geliyor yine aklıma: “…Yıldızlar uzakmışToprak ufakmışUmurumda değilAldırmıyorum…Bilmiş olun ki benim içinDaha hayret verici, daha kudretli,Daha esrarlı ve kocamandırYolu üstünde durulanZincire vurulan İNSAN…”Bu Korona günlerinde, yine Almanya´daki yazı masamdayım. Yine Türkiye´yi çok özlüyorum. Okuduklarımı ve gördüklerimi anlamaya çalışırken, yine çocukluk korkularıma kapılıyorum ve ağlayan kadınlar korosunun içinde buluyorum kendimi. Önümde yığınlar yürüyor. Kaf Dağı’na çıkmaya çalışan kahramanlar…  Düşünüyorum… Saklı kayıtların bir bir firar ettiği hafızam mı beni yanıltan, yoksa parçalanmış anılar mı can vererek çırpınan? Telat Yurtsever

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün kendinizi ifade etme ve iletişim becerilerinizi geliştirme fırsatı bulabilirsiniz. İletişimde açık ve net olmanız, yanlış anlaşılmaları önleyebilir. Aynı zamanda, karşılaştığınız zorluklara karşı sabırlı ve esnek olmanız gerekebilir. Kendinizi ifade etmekten çekinmeyin ve iç sesinizi dışa yansıtmanın keyfini çıkarın.

BOĞA BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Boğa burcu için ilişkilerinizde daha fazla duygusal destek arayabilirsiniz. Sevdiklerinizle birlikte vakit geçirmek ve onlarla kaliteli zaman geçirmek için fırsatlar yaratabilirsiniz. Kendinize ve duygularınıza daha fazla odaklanmak sizin için faydalı olacaktır. Aynı zamanda iş hayatınızda da sabırlı ve kararlı bir şekilde ilerlemeye devam etmelisiniz. Başkalarının fikirlerine değer vermek ve işbirliği içinde çalışmak size olumlu sonuçlar getirebilir. Umarım bugünkü burç yorumunuz size rehberlik eder!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün duygusal anlamda biraz dalgalı bir gün geçirebilirsiniz. İnsanlarla iletişimde hassas davranmanızda fayda var ve duygusal tepkilerinizi dengelemeniz gerekebilir. İçsel dengenizi korumak için meditasyon veya yoga gibi aktivitelere yönelebilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak duygularınızı anlamlandırabilir ve gerektiğinde bir adım geri çekilerek dinginliğinizi koruyabilirsiniz. Aşk hayatınızda ise romantik ve duygusal bir gün geçirebilirsiniz. İlişkinizde tatlı sürprizlerle birbirinizi mutlu edebilirsiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, Aslan burcundakiler için duygusal anlamda biraz kararsızlık yaşayabileceğiniz bir gün olabilir. Sevdiklerinizle iletişimde dikkatli olmanız gerekebilir, özellikle tartışmalardan kaçınmak için sabırlı ve anlayışlı olmalısınız. İş hayatınızda gerginliklerle karşılaşabilirsiniz ancak sakin ve mantıklı bir şekilde hareket ederek sorunları çözebilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak hedeflerinizi gözden geçirebilir ve ilerlemek için yeni stratejiler geliştirebilirsiniz. Bugün, duygusal dengeyi korumak önemli olacak.

BAŞAK BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Başak burcundaki insanlar için detaylara daha fazla odaklanabileceğiniz bir gün olabilir. Mantıklı ve analitik düşünme yetenekleriniz bugün ön planda olacak ve önemli kararlar almak için uygun bir zaman olabilir. Aynı zamanda, sağlık ve beslenme konularına dikkat etmenizde fayda var. Bugün, kendinize zaman ayırarak iç huzurunuzu ve dengeinizi korumaya çalışabilirsiniz. İyi bir gün geçirmenizi dilerim!

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, Terazi burcu olarak ilişkilerinizde denge ve uyum arayışınız ön planda olabilir. Sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirmek, onların duygularını anlamak ve destek olmak önem kazanabilir. İletişim becerilerinizi kullanarak çevrenizdeki insanlarla daha fazla etkileşimde bulunabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak içsel denge ve huzurunuzu sağlamak için de adımlar atabilirsiniz. Eğer çatışmalar yaşarsanız, sakin ve anlayışlı bir tutumla karşılık vermek daha iyi sonuçlar doğurabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişilerle anlaşmazlıklara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Kendinizi ifade ederken nazik ve anlayışlı olmaya özen gösterin. Bugün mümkün olduğunca rahatlamaya ve negatif enerjiden uzak durmaya çalışın. Sağlığınıza özen göstermek de bugün önemli olacak. Keyifli bir gün geçirmenizi dilerim.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Kendinizi daha dengeli ve kararlı hissedeceksiniz. Bugün işlerinizde disiplini elden bırakmayın ve sabırlı olun. Kendinize olan güveniniz artacak ve hedeflerinize daha yaklaşmak için gerekli adımları atacaksınız. İlişkilerinizde de daha sağlam bir temel oluşturmak için zaman ayırabilirsiniz. Enerjinizi doğru yönlendirdiğiniz takdirde bugün verimli bir gün geçirebilirsiniz.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM