“Çok Uzak, Çok Yakın”: İnsanın İnsana Mesafesi de Sınıfsaldır

“Çok Uzak, Çok Yakın”: İnsanın İnsana Mesafesi de Sınıfsaldır

“Bir akşam İstanbul’daki herhangi bir duraktan bir otobüse binsek, karşılaşsak ve yola çıksak? O akşam, o otobüste, birlikte yolculuk edeceğiniz insanlara dikkatli bakın.”

Bir davet bu; hemen her gün denk geldiğimiz insanlara biraz daha dikkatli bakma, “mesafe”leri yeniden tartışma daveti.

TiyatroPol’ün 16 Şubat’ta prömiyerini yapan oyunun adı Çok Uzak Çok Yakın”. Burcu Halaçoğlu yazmış, yönetmiş. Buğra Can Şahin, Cansu Başlılar, Erkan Akbulut ve Burcu Halaçoğlu oynuyor. İstanbul’da herhangi bir otobüste de geçebilirdi; ama bilerek, isteyerek özel bir kartı basarak bindiğimiz otobüste yaşadık. Göz göze gelerek, dinleyerek, konuşarak…

BİR HALK OTOBÜSÜN İÇİNDE

Haldun Taner Sahnesi’nin önündeki duraktan ya da Altıyol’daki otobüs durağından otobüse biniliyor ve Kadıköy’ün pek de güven vermeyen arka sokaklarına doğru bir saat kadar sürecek yolculuğa çıkılıyor. “Çok Uzak Çok Yakın”oyuncularla birlikte bütün otobüs ahalisinin dahil olduğu bir “çatışma” sunuyor. Hayata “ayna tutmak” ile yetinmeyen; “gerçek” ile “gerçeğin yeniden üretimi”nin yer yer birbirine karışabildiği özel bir gerçeklik oluşturuyor. İzleyici, özdeşlik kurmakta yetinmiyor, seçim yapmak, taraf olmak, tutum almak, karar vermek gibi süreçlerde buluyor kendini. “Biz” ile “onlar” arasında sıkışıp kalmak da mümkün, zihinde klişeleri yeniden üretmek de. Sadece oyunculara değil, “rol” sahibi olan izleyiciye düşen “roller” bunlar… Üstelik seçim yapmaya zorlayan roller.

İzleyiciye daha otobüse binmeden otobüs içinde hareket edebileceği, yer değiştirebileceği söyleniyor. İzleyici ile oyun arasında ne bir mesafe var, ne bir engel. İzleyici isterse oyuna dahil olarak sorulara yanıt veriyor, “bir otobüs yolcusu” olarak fikrini söylüyor. İsterse “seyirci” olarak akıp giden olayları takip ediyor. Tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi!

KİME “YAKIN”IZ?

“Bu şehirde her gün yolda, sokakta, otobüste karşılaşan insanlar… Birbirine dokunan ya da çarpışan hayatlar… Ne kadar değiyoruz birbirimize ya da ne kadar mesafeliyiz? Tüm bu insanlara yakın mıyız, uzak mı? Peki ya yanımızdakilere?” Bu cümleler oyunun tanıtımından.

Bir halk otobüsü dolusu insan için fiziki mesafe pek mümkün olmadığı için, elbette kasıt “yakın hissetme/hissetmeme” hali. “Biz”den olan ile “farklı olan” arasında seçim yapmak. Sanırım bu insanın ilk refleksi. “Yakın” hissettiğinden yana bir tanıklık!

Sibel (Burcu Halaçoğlu) karakterinin “Bizim sesimiz hiç çıkmasın, konuşmayalım, hakkımızı aramayalım di mi?” isyanı akla kazınan ilk repliklerden. Kuşku yok, bu “sınıfsal” bir isyan. Kendinden, haklılığından ve dahi haklı çıkacağından emin olan “orta sınıf”a karşı, haklı olsa bile hızla haksız duruma düşebilen “aşağı sınıf”ın isyanı. Girdiği çatışmadan büyük ihtimalle “yenik” çıkacağının farkında. Kendinden emin Cemre’nin (Cansu Başlılar) özgüveni ve haklılığına inancı tam. Bu da sınıfsal! Serhat (Erkan Akbulut) ve Adnan’ın (Buğra Can Şahin) tepkileri, yaklaşımları da öyle. Ama asıl mesele bu değil. Herkes kendinden mesul, izleyici de. Kendi mesafesinden, kendi yakınlığından.

Kadıköy’ün göbeğinde otobüste yaşanan bir krizde, hele de elde yeterli veri yoksa, kimden yana oluruz? Kimi haklı buluruz? Daha önemlisi nasıl, hangi kriterlerle? Günlük hayatta kurduğumuz “Kesin bu suçlu” cümlesinin aslında bir tahmin cümlesi olması gibi, hata yaptırma riski yüksek “yakınlık”lar… Hele ki bizi de tehdit eden bir “dış tehdit” varsa!

HAYATIN BİR SAATLİK PARÇASI

Basit gibi görünen bir çatışmanın gerçek yüzünü taa derinlerden çekip çıkarıyor “Çok Uzak Çok Yakın”. Daha doğrusu çıkarmanızı sağlıyor. Kurgulanmış akış içinde sorular ve seçimlerle bilginin doğurulması diyebiliriz buna. Önce duvarları görünür kılmak, sonra sert darbelerle yıkıvermek! Üstelik tüm bunları bizatihi izleyiciye yaptırmak. Bazen çok sahici gerilimleri iliklerine kadar hissettirerek, bazen de kahkaha attıran esprilerle.

Bazı karar anlarında izleyicilerin saflaşmaları, itirazları, oyuna dahil oluşları çok iyi planlanmış. Kimi zaman birkaç noktada birden süren oyunda, kimin oyuncu, kimin izleyici olduğunun iyice belirsizleştiği anlar da var. 4 oyuncu ve bir şoför kesin var; üstüne kaç kişiydiler izleyen karar versin! Oyunun sonundaki “bitmemişlik” hissi biraz da bu duygudan besleniyor. “Bitmemişlik” de değil aslında, zaten akıp gitmekte olan hayatın bir parçası bu oyun.

Bir saatliğine tanıklık ettiğimiz “ayrı bir gerçeklik” değil, aksine hayatın bir saatlik bir parçası. Muhtemelen biraz sonra bu kez İstanbul Kart kullanarak yeni bir otobüse biniyoruz. Hayat, yani oyun, kaldığı yerden devam ediyor. Hepimiz için. Mesafeleri yeniden düşünerek.

GERÇEK VE SAHİCİ BİR DENEYİM

“Çok Uzak Çok Yakın”ı yazıp yöneten Burcu Halaçoğlu, farklı tiyatro çalışmaları ve özel tasarlanmış işleri ile biliniyor. Aslında mekana özgü tiyatronun özgün örneklerini son yıllarda deneyimledik. Ancak Burcu Halaçoğlu bunu “farklılık”“ilginçlik” olarak kullanmıyor, aksine mekanın kendisi oyunun omurgası. Bu omurgada “klasik tiyatro” yok, etkileşimli ve dinamik bir akış var. Mesele, mekanın ilginç olma hali ya da oyuna “bir şeyler” katması değil sadece, izleyici o mekanda yaşıyor, yaşadığını hissediyor. Hem fiziken, hem de hikâyenin parçası olarak oyunun içinde yerini alıyor. “Gerçek ve sahici” bir deneyim kesinlikle. Bir yandan dijital tiyatroyu tartışıp alışmaya çalışırken, diğer yandan bu denli “mesafesiz” bir tiyatroyu deneyimlemek bir izleyici olarak oldukça çarpıcı. Tiyatrocular için çok daha fazlası olmalı.

Adnan karakterinin oyunda söylediği “Bir şeyin olmasından çok korkuyorsan, olmaması için elinden geleni yapacaksın” sözü geliyor ister istemez akla. Korku olduğunu sanmam, ama epeydir “tiyatro öldü bitti” diyenlere, pandeminin ortasından kusursuz bir yanıt veriyor “Çok Uzak Çok Yakın”. 

Hem de “dııt” sesi ile başlayan bir saatlik kısa sürede…

MUSTAFA KARA
Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün içsel bir denge arayışı içinde olabilirsiniz. Duygusal yönden hassas olabilir, duygularınızı daha net bir şekilde ifade etmeye çalışabilirsiniz. İletişim konularında dikkatli olmak ve empati yapmak önemli olacaktır. Bugün çevrenizdeki insanlara karşı sabırlı ve anlayışlı olmaya çalışın. Enerjinizi doğru yönlendirdiğinizde, verimli bir gün geçirebilirsiniz.

BOĞA BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Boğa burcundaki insanlar için iş konularında beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Bu fırsatları değerlendirerek kariyerinizde ilerleme kaydedebilirsiniz. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerinizde daha anlayışlı ve sabırlı olmaya özen göstermelisiniz. Sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın, gün içinde dinlenme ve rahatlama zamanı ayırarak kendinizi iyi hissedebilirsiniz. Umarım gününüz harika geçer!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz, ancak içsel gücünüzü kullanarak her türlü zorluğun üstesinden gelebilirsiniz. Kendinize zaman ayırıp hedeflerinizi gözden geçirmeniz faydalı olabilir. İletişim konusunda dikkatli olmak ve duygularınızı net bir şekilde ifade etmek önemli olacaktır. Karar vermeden önce detayları gözden geçirip rasyonel bir şekilde düşünmeye çalışın. Hayatınızdaki insanlara biraz zaman ayırarak ilişkilerinizi kuvvetlendirebilirsiniz. Enerjinizi olumlu yönde kullanarak verimli bir gün geçirebilirsiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, Aslan burcu için olumlu bir gün olabilir. Kendinizi ifade etme ihtiyacınız artabilir ve çevrenizle iletişiminiz güçlenebilir. Yaratıcılığınızı ortaya koymak için uygun bir zaman olabilir. Aynı zamanda, duygusal olarak da dengede olabilir ve ilişkilerinizde olumlu gelişmeler yaşanabilir. Kendinize zaman ayırarak kişisel bakımınıza odaklanabilirsiniz. Güne keyifli ve pozitif bir şekilde başlamanız, günün genelinde sizin için olumlu etkiler yaratabilir.

BAŞAK BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Başak burcundaki insanlar için iletişimde olduğunuz kişilerle iletişim becerilerinizi en iyi şekilde kullanmanız gerekebilir. Duygu ve düşüncelerinizi net bir şekilde ifade etmek önemli olacak. Ayrıca, bugün dikkatinizi dağıtabilecek konulara karşı dikkatli olmanız ve odaklanmanız gerekebilir. İş alanında yeni fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Kişisel gelişiminize odaklanarak bugünü verimli bir şekilde geçirebilirsiniz.側

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün Terazi burcu için iletişim konularında dikkatli olmanız gerekebilir. Karşınızdaki kişilerle anlaşma sağlamak ve çatışmalardan kaçınmak için açık ve net bir iletişim kurmaya özen göstermelisiniz. Özellikle iş ortamında yapılan anlaşmalarda detaylara dikkat etmekte fayda var. Sevdiklerinizle ilişkilerinizde ise duygularınızı ifade etmekten çekinmeyin ve karşılıklı anlayışa önem verin. Enerjinizi pozitif ve yapıcı yönde kullanarak bugünü verimli bir şekilde geçirebilirsiniz.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Akrep burcu için duygusal olarak biraz dalgalı bir gün olabilir. Sevdiklerinizle iletişimde dikkatli olmanızda fayda var, çünkü yanlış anlaşılmalar olabilir. İş hayatınızda karar verme sürecinde daha net ve cesur olmalısınız. Bugün kendinizi enerjik ve kararlı hissedeceksiniz, bu da sizi hedeflerinize daha hızlı ilerletmeye yardımcı olabilir. Sağlığınıza özellikle dikkat edin ve günü dingin ve pozitif bir şekilde geçirmeye çalışın.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Oğlak burcu için sabırlı ve sakin olmanız gereken bir gün olabilir. İşlerinizde disiplinli ve kararlı bir şekilde ilerlemeniz gerekebilir. Kendinize olan güveninizin artacağı bir gün olabilir. Duygusal konularda ise mantıklı ve dengeli kararlar vermeye özen göstermeniz önemli olacaktır. Kontrolü elinizde tutarak hedeflerinize doğru emin adımlarla ilerleyebilirsiniz. Umarım bugün size güzel gelişmeler getirir!

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM