Bilim ve sanatı buluşturan kavram: Biyosanat

Bilim ve sanatı buluşturan kavram: Biyosanat

Canlı dokularla sanat ve tasarım yapılabilir mi? Sanat günümüzde farklı disiplinleri bir araya getiriyor. Biyoloji ve sanatın buluşması da günümüz teknolojisiyle gerçekleşiyor.

Esra Sayın
Esra Sayın
Ünsel Ayhan Aybek
Ünsel Ayhan Aybek
İlyas Umut Özacar
İlyas Umut Özacar

‘Bios’ Yunanca hayat anlamına geliyor. Biyosanat da yaşam sanatı…. Canlı dokular, canlı organizmalar kullanan bir sanat pratiği… Bilim, teknoloji ve sanatı bir araya getiren biyosanat, geleneksel sanat anlayışına yeni bir bakış açısı getiriyor. Öyle ki, bir resmi fırça, tuval veya boya kullanmadan, sadece bakterilerle yapmak mümkün. Biyosanatı Küratör ve sanatçı Ebru Yetişkin’e sorduk.

 

Fotoğraf: Getty

[Fotoğraf: Getty]

 

 

“Aslında bu çok yeni bir sanat pratiği değil. İlk örneğini 1930’larda gördük. Alexandre Flaming’in bir çalışması var mikrobiyal sanat diye. Fakat 1990’ların sonundan itibaren DNA, klonlama, biyoteknolojiyle ilgili çalışmalar hızlandıkça bu sanat pratiği günümüz sanatında daha fazla görülmeye başladı. Biyosanatçılar her türlü yaşamsal süreçle ilgili çalışıyorlar. Doğum olabilir, ölüm olabilir, üreme olabilir, hastalık, çoğalma,bulaşma, enfeksiyon olabilir. Bütün bu yaşamsal süreçlerle ilgili çalışmaları var biyosanatçıların. Bir yandan da yaşam sanatı demek de çok yanlış olmaz herhalde.”

 

Fotoğraf: Getty

[Fotoğraf: Getty]

 

 

Yaşamın doğal süreçlerine müdahale eden biyosanatçılar, eserlerini bu şekilde ortaya çıkarıyor. Biyosanatçıların çalışma alanı atölyeler değil, laboratuvarlar…

“İlk örneklerini New York School of Visual Arts’ta (Görsel Sanatlar Okulu) görebiliriz. Mikroskop camının altında kullanılan petri kapları vardır. Bakterilerin çoğalmasını kontrollü bir şekilde düzenleyerek petri kaplarının içinde figüratif resimler oluşturuluyor. Laboratuvarda kullanılan her türlü malzeme biyosanatçının sanatsal üretim pratiğinin içine dahil olabiliyor. Küf gibi son derece kolay elde edilen, sütün içindeki bir bakteri, bu malzemelerle de biyosanat üretmek mümkün.”

Türk biyosanatçılar yurt dışında önemli eserlere imza atıyor

Biyosanat Türkiye’de çok bilinmese de yurt dışında bu alanda eserler veren Türk sanatçılar var. Onlardan biri, dünyanın en prestijli mühendislik ve teknoloji okullarından Massachusetts Institute of Technology’de (MIT) tasarım ve bilişim alanlarında doktora derecesine sahip olan Orkan Telhan… ABD’de yaşayan sanatçı ve tasarımcı Telhan, yaklaşık 10 yıldır biyosanatla ilgileniyor.

 

Sanatçı / Tasarımcı Orkan Telhan

[Sanatçı / Tasarımcı Orkan Telhan]

 

 

“Biyosanatı canlılarla olan ilişkilerimizi sorgulayan ve insan çıkarlarının ötesinde canlılarla yeni ilişkiler nasıl kurulabilir, canlıların perspektifinden doğaya, sosyal hayata, kültür ortamlarına bakıp ne gibi yeni bağlamlar, yeni ilişkilenmeler kurabiliriz, böylelikle insanın doğaya etkilerini sorgulayabiliriz diye tanımlıyorum. İşin başına biyoloji gelince bu alanda çalışan sanatçıların veya tasarımcıların biyoloji eğitiminden geldiğini varsayıyor aslında insanlar ama biyosanat esasında çok eski bir kavram. Tarihte yüzlerce yıldır çok eski zamanlara dayanan biyosanat işleri var. Bunları biz bilim insanlarıyla bağlantılı olarak düşündüğümüz halde, aslında canlılarla çalışan, mutfakta fermantasyon yapan, bahçesinde bitki yetiştiren veya yeni malzemeler denemeye çalışan mimarların bile 19. 20. yy’dan beri çalıştıkları alanlarda biyosanat işleri görmek mümkün.”

 

Bilim ve sanatı buluşturan kavram: Biyosanat

 

“Genellikle canlı organizmalarla direkt çalışıyorum yani hücreler olsun, bakteri olsun, maya olsun… O yüzden bilimsel koşullara uygun, bilimsel çalışmaların yapılabileceği ölçekte bir laboratuvarım var. Canlı organizmalarla ne gibi yeni malzemeler üretebiliriz, onlarla sürdürülebilir bir şeyler üretilebilir mi gibi daha işlevsel bir alanda çalışmalarım var. Bu da bazen biyosanat, biyotasarım ikilemi arasında gidip geliyor.”

Biyotasarım… Kendi kendini yok eden ayakkabılar, plastikler…

Biyotasarım, canlıların tasarım sürecine entegre edilmesiyle oluşan bir kavram. Canlı organizmalar kullanarak yeni endüstriyel ürün tasarlayan bu alanda amaç biraz daha işlevsel… Biyotasarımcılar doğa dostu ve insan sağlığına zarar vermeyen ürünler üzerinde çalışarak, kullanıcıların günlük hayatlarındaki alışkanlıklarında ve endüstride değişiklik yapmayı hedefliyor. Orkan Telhan da dünyaca ünlü firmalara yaratıcılığını kullanarak tasarımlar yapıyor.

“Kendi kendini yok edebilen spor ayakkabılar nasıl üretilebilir gibi yaptığımız projeler var. Çok yakından çalıştığım bir biyoplastik alanı var. Kendi kendini tüketebilir plastikler nasıl üretilebilir diye… Biyotasarım biraz daha kavramsaldan ziyade işlevsel bakıyor. Canlı organizmalardan plastik alternatifi nasıl üretebiliriz diye düşünüyorlar. Bina malzemelerini nasıl değişik şekilde üretebiliriz diye düşünüyorlar. Çünkü şu anda petro kimyasal ürünlerin çevreye atık olarak veya çöp olarak bıraktıkları zararları yok etmek veya azaltmak için, kendi kendine çürüyebilen malzemeler nasıl yapılabilir, karbon salınımı, enerji üretimi düşük malzemeler nasıl üretebiliriz diye malzeme alanında çalışan biyotasarımcılar var.”

 

Kendini yok eden ayakkabı örneği

[Kendini yok eden ayakkabı örneği]

 

 

“Burada son zamanlarda hayvan tüketiminin doğaya olan etkisi çok sorgulandığı için hem çevreye olan etkisi, çevre kirliliği açısından hem de canlıların öldürülmesi ve tüketilmesini sorgulayan yeni bir kuşak geliyor. Ve bunun içinde hücresel tarım (cellular agriculture) dediğimiz yeni bir alan gelişmiş vaziyette. Canlıları öldürmeden hücrelerini alıp onlardan mesela süt yapabilir miyiz, et yapabilir miyiz, protein üretebilir miyiz diye böyle bir bilimsel bir alan gelişiyor. Bir taraftan yeni kuşakların önünü açabilecek ne gibi işler yapabiliriz diye düşünüyorum diğer taraftan 21. yyda ciddi problemleri olan bir dünyada yaşıyoruz. Yiyecek sıkıntısı, milyarlarca insanı besleme sıkıntısı var, doğada kaybolan bir sürü biyoçeşitlilik var. Bu gibi problemlere karşı ne gibi çözümler üretebiliriz, insanları bu konular hakkında nasıl derin düşündürebiliriz hakkında çalışıyorum. Bunlar beni motive ediyor.”

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjik ve kararlı bir şekilde hareket etme isteğiniz yüksek olabilir. Fakat aceleci davranmaktan kaçınmalısınız, çünkü ani kararlar almak zararlı olabilir. Bugün duygusal anlamda da kendinizi ifade etmekte güçlük çekebilirsiniz, bu nedenle empatiye ve iletişime önem vermek faydalı olacaktır. İş ve kariyer hayatınızda ise liderlik özelliklerinizi ön plana çıkarabilir ve proje yönetiminde başarılı olabilirsiniz. Sağlık açısından ise bedensel aktivitelere yönelmeniz, enerjinizi dengelemenize yardımcı olacaktır.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün kendinizi daha şanslı ve enerjik hissedeceksiniz. Etrafınızdaki insanlarla iletişiminiz güçlenecek ve yeni ilişkiler kurma fırsatı bulacaksınız. İş hayatında ise projelerinizde ilerleme kaydedebilir ve yaratıcılığınızı konuşturabilirsiniz. Sağlık konusunda ise daha dikkatli olmakta fayda var, beslenmenize özen göstermeyi unutmayın. Keyifli bir gün sizi bekliyor olabilir. Umarım gününüz harika geçer!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz ve içsel dengenizi korumak için zaman ayırmanız gerekebilir. Sevdiklerinizle iletişimde nazik ve anlayışlı olmaya özen gösterin. Kendinize özel bir zaman ve mekan yaratın, içsel huzurunuzu sağlayacak aktivitelere yönelebilirsiniz. Planlarınızı detaylı bir şekilde düzenleyerek daha verimli bir gün geçirebilirsiniz. Enerjinizi doğru yönlendirmek için spor veya meditasyon gibi faaliyetlere zaman ayırabilirsiniz. Unutmayın, kendinize zaman ayırmak sizi daha dengeli ve huzurlu hissettirecektir.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün enerjiniz oldukça yüksek olabilir ve kendinizi daha parlak, karizmatik ve lider ruhlu hissedebilirsiniz. Hayallerinizi gerçekleştirmek için adımlar atabilir, yaratıcılığınızı en üst seviyede kullanabilirsiniz. Ancak, ani tepkilerden kaçınmalı ve kontrolünüzü kaybetmemeye özen göstermelisiniz. Kişisel ilişkilerinizde ise daha anlayışlı, sabırlı ve sevgi dolu davranarak, sorunları kolayca çözebilirsiniz.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün başkalarıyla iletişiminizde daha anlayışlı ve uzlaşmacı olma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Özellikle iş ortamında işbirliği yapmanız gereken durumlarda sabırlı ve anlayışlı olmanız başarı şansınızı artırabilir. Kendinizi ifade etmekten kaçınmadan, açık ve net bir iletişim kurmaya çalışın. İçsel denge ve uyumunuza dikkat etmek, size gün içinde olumlu enerji katacaktır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Terazi burcunu etkileyen enerjiler iş ve kariyer konularında önemli gelişmeler getirebilir. Kendinizi ifade etme fırsatlarına sahip olabileceğiniz bir gün olabilir. İletişim becerilerinizi kullanarak projelerinizi ilerletebilir veya yeni iş fırsatları yakalayabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gereken nokta, sabırsızlık ve aceleci davranmamaktır. İşlerinizi planlı bir şekilde ilerletmek ve detaylara dikkat etmek size fayda sağlayacaktır. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerinizde de iletişime ve anlayışa önem vermeniz gereken bir gün olabilir. Sevdiklerinizle uyum içinde olmaya özen gösterin.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygularınızı daha fazla içe kapanık bir şekilde yaşayabilirsiniz. İçsel dünyanızda derin düşüncelere dalabilir, kendi içsel sorgulamalarınızı yapabilirsiniz. Bu durum, çevrenizdekilerle iletişiminizin biraz zor olmasına neden olabilir. Ancak kendi içsel deneyimlerinizden de önemli dersler çıkarabilirsiniz. Duygusal dengeyi korumak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün sağlam adımlarla ilerlemeyi ve hedeflerinize odaklanmayı sürdürmelisiniz. Duygusal konularda sabırlı olmak ve mantıklı kararlar almak önemli olacaktır. Ekip çalışmalarında liderlik yeteneklerinizi ortaya koymak için fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak ruh halinizi dengelemek ve içsel bir huzur bulmak da bugün size iyi gelebilir.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM