Tiyatronun ilkleri hep ondan geldi: Muhsin Ertuğrul

Tiyatronun ilkleri hep ondan geldi: Muhsin Ertuğrul

Tiyatro kültürümüzü üretmemizi sağlayan Muhsin Ertuğrul’a 29 Nisan ölüm yıldönümünde selam, sevgi, teşekkür ile…

Tiyatronun ilkleri hep ondan geldi: Muhsin Ertuğrul

Düşünür, entelektüel, oyuncu, yönetmen, eleştirmen, öğretmen, eğitmen, perdeci… Çehov’un “Bir Evlenme Teklifi” piyesinde Çubukof’a sık sık söylettiği gibi “ve daha bir sürü” Muhsin Ertuğrul. Çektiği ilk sesli filmimiz, ilk renkli film, ilk ortak yapım film, kurdurduğu ilk film yapım şirketi ile sinemamızın ilk yıllarına büyük emek verenimiz olan Muhsin Ertuğrul, yurtdışında ilk film çekenimizdir de. Yine de bu kültür insanımızın varlık nedeninin “tiyatro” olduğu yaşamöyküsüne atılacak kısa bakışla bile anlaşılabilir. Hem köklerine sımsıkı bağlı hem evrensel, işine tutkun bir hizmet insanıdır gördüğümüz.

İYİYİ, GÜZELİ VE DOĞRUYU GÖZETEN ADANMIŞLIK

Etik-estetik-adalet üçlüsünün en ete cana büründüğü yaşamöykülerinden biri de onunki desek, hiç de abartmış ol(a)mayız aslında. Tiyatronun meslek alanı olarak görülmediği, tiyatroya emek verenlerin toplumda saygı görmediği bir çağda, “ya ailen ya tiyatro” baskısına, tiyatro diyerek yanıt veren, elinde tek bir bavul, cebinde bir tiyatro bileti parası (Bunu, o parayı gıda ya da barınak için değil de oyun seyretmek için harcadığını anlatan belgeselden biliyoruz) bir daha dönmemek üzere ayrılan genç Ertuğrul’dan, kılı kırk yararak yetiştirdiği (Ayla Algan gibi) neslin son temsilcileriyle hâlâ tiyatromuza ışığını tutan Muhsin Ertuğrul’a… Yaratıcı, bilimsel, üretken, iyiyi, güzeli ve doğruyu gözeterek yaşanmış, sahneye adanmış bir ömür.

Öyküsünün Atatürk’le -bize aktarılan iki kez- kesişmiş noktaları da çok kıymetli. Atatürk’ün yönergesiyle Müslüman Türk kadını ilk kez sahneye Ertuğrul döneminde çıkar, (Afife Jale’den sonra devlet kararıyla) Bedia Muvahhit. Bunun öncesinde ise Ertuğrul, Türk kadınının neden sahneye çıkması gerektiğini, tiyatronun gerekleri açısından konuşma sanatına da bilimsel yaklaşımla sürekli dile getiren yazılar yazmıştır. Diğer anı ise Atatürk’ün haberli geldiği oyuna geç kalması, Ertuğrul’un da oyunu bekletmeyip tam zamanında başlatması.

TÜRK TİYATRO KÜLTÜRÜNÜ GELİŞTİRMEK 

Çağdaş Türk tiyatrosunun kurucusu Muhsin Ertuğrul, tiyatroyu yaşam sanatını oluşturacak bir meslek olarak benimsetmenin yanında Türk tiyatro kültürünü geliştirmeyi hedeflemiştir.

Öncelikle bölge konservatuvarları kurarak tiyatro kültürünü yerelden genele yaymayı, yerel yaşamdan piyesler yazılmasını, yerel değerlerden beslenen bir tiyatromuz olmasını istemiştir. Tiyatrolarda o bölgelerde doğup büyümüş insanların çalışmasını önermiştir ki yerel öğeler sahiplerince araştırılarak yorumlanıp tiyatroya, ulusal kültürümüze katılabilsin. Geleneksel tiyatromuzu yok saymamış, tam tersine ortaoyununun özelliklerini çağdaş tiyatroda kullanmayı amaçlamıştır. (Peter Brook’un “boş alan” ilkesi bizde zaten vardı.) Okulların gidemediği yere tiyatro gitsin, kahvehanelerde bile tiyatro yapılsın istemiştir. Eğer bu hedefler gerçekleşseydi salgın döneminde sıkıntı çeken tiyatro insanlarının özlük hakları çoktan belirlenmiş, hatta diğer sanat mesleklerinin özlük hakları da alınmış olurdu. Şu anki günlük yaşantımız bile farklı olabilirdi.

Tiyatroyu tüm öğeleriyle bütün görmüş, eleştiri, tasarım, piyes yazımı vb. her öğeyi özenle ele almıştır. Nâzım Hikmet’i, “Şairler çok iyi oyun yazarlar, sana yüzlercesinin adını verebilirim. Bir kere dene, sonra bırakamazsın sahne eserini” diyerek piyes yazmaya yüreklendirendir de.

Shakespeare’in Hamlet’e söylettiği “Doğduğu gün de bugün de tiyatronun asıl amacı nedir? Dünyaya bir ayna tutmak, iyilerin iyiliklerini, kötülerin kötülüklerini göstermek, çağımızın ne olup ne olmadığını ortaya koymak” sözünün hayat bulmuş halidir Muhsin Ertuğrul.

Saygıyla… Sanata evet.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Üzerinde çalıştığınız şey kişisel olarak sizin için çok önemli olabilir ama çok fazla zorlamayın. Yaklaşan dolunay, önümüzdeki birkaç gün içinde kendinize çok ihtiyaç duyduğunuz nefes alma alanını vermeniz gerekebileceğini önceden bildirir.

BOĞA BURCU YORUMU

Son zamanlarda çok ciddiydin, o yüzden bugün heyecan verici, seni eğlenmeye zorlayan bir şey yap. Elbette herkes yaptığınız şeyi onaylamayacak, ancak bunun sizi en ufak bir şekilde endişelendirmesi için hiçbir neden yok.

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Önümüzdeki iki veya üç gün içinde stresi atma ihtiyacı hissederseniz, diğer insanları rahatsız etmeyecek şekilde yapabileceğiniz yollar bulun. Biraz gergin hissetmen onların suçu değil. Sportif veya fiziksel nitelikte bir şey yapmayı deneyin.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, özellikle şu ya da bu türden ayaklanmaların beklendiği iş cephesinde, hiçbir şeyi çok ciddiye almanın bir anlamı yok. Kontrol edilemeyecek veya değiştirilemeyecek kadar büyük güçlerle uğraşıyorsunuz, bu yüzden durumu gülümseyerek kabul edin.

BAŞAK BURCU YORUMU

Düşüncelerinizde her zaman mantıklı olduğunuzu düşünmeyi seviyorsunuz ancak yaklaşan dolunay, düşüncelerinizi bir arada tutmanızı zorlaştırıyor. Kendinize, dünyada ters gidiyormuş gibi görünen her şeyin aslında o kadar da önemli olmadığını söylemeye devam edin.

TERAZİ BURCU YORUMU

Sahip olduklarınızı daha çekici görünen bir şeyle değiştirmek isteyebilirsiniz, ancak gezegenler çitin diğer tarafındaki çimlerin daha yeşil olmadığı konusunda uyarır. Belki de memnuniyetsizliğinizin nedenini kendi içinizde aramayı denemelisiniz.

AKREP BURCU YORUMU

Bir arkadaşınızın durumuna sempati duyabilirsiniz ama onun için durumu düzeltmek size düşmez. Karşılaştıkları sorunlara kendi çözümlerini bulmaları gerekiyor, bu yüzden mesafenizi koruyun. Tabii ki işler gerçekten kontrolden çıkmadıkça.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bazı insanlar şanslı olduğunuzu ve şimdi yolunuza çıkan tüm güzel şeyleri hak etmediğinizi söyleyecektir ama bu saçmalık. Bu şeyleri size çeken, son derece pozitif doğanızdır. Olumsuz düşünmeye ve olumsuz insanlara bir şans verin.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Yanında çalıştığınız insanlara, değerinden daha azını asla kabul etmeyeceğinizi ve ödemeye isteksizlerse o zaman mutlu bir şekilde başka bir yere gideceğinizi bilmelerini sağlamalısınız. Çok sayıdaki ve çeşitli yetenekleriniz sayesinde seçeneklerden mahrum kalmayacaksınız.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM