Şükran Moral: Ülke, kadın mezbahası!

Şükran Moral: Ülke, kadın mezbahası!

Performans sanatının isyankar kızı Şükran Moral: Ülke, kadın mezbahası!

Bazı sanatçılar vardır gündemin önünde koşarlar, toplumun kanayan yaralarını herkesten önce gözümüze sokmayı başarırlar. Performans sanatının önde gelen ismi Şükran Moral öyle biri.

Performans sanatının isyankar kızı Şükran Moral: Ülke, kadın mezbahası!

Tabulara başkaldırmasıyla bilinen sanatçı aynı zamanda gündemin nabzını çok öncesinden ölçen, bir kâhin gibi olacakları zihninde önceden canlandırıp eserlerini ona göre tasarlayan bir sanatçı.

Örneğin, bizler Ege’deki mülteci dramını yaşamadan, görmeden önce Şükran Moral, 2003 yılında “umutsuzluk” adını verdiği eserinde, bir kayığa doluşarak bilinmezlere yolculuk yapan erkekleri gözümüze sokmuştu.

2019 yılında 80 milyon kişiyi yerinden, yurdundan eden mülteci krizinin erken günlerinde önce erkekler kendilerini kayıklara, botlara atmıştı.

Kadınları, cansız bedenleri plajlara vuran küçük çocukları yıllar sonra görecektik.

Bu yıl “erkekler yerini bilsin” diye sosyal medyada başlayan mizah dolu paylaşımlarda iş, “Kadın 4 kuma alabilir”e kadar varmıştı.

Derken 2010 yılında Mardin’de çektiği videosunda “3 erkekle evlenen bir kadını” bizzat canlandıran Moral’ın fotoğrafları önümüze düşmüştü.

Mülteci hakları, cinsiyet eşitliği, çocuk evlilikleri, kapitalist düzenin ikiyüzlülüğü gibi konulara kafa yoran Moral ile 2000’li yılların başında Rodos’ta Akdenizli kadın gazetecileri, yazarları, sanatçıları bir araya getiren uluslararası bir toplantıda tanıştık.

Dostluğumuz o dönemden beri devam ediyor.

Samsun Terme doğumlu olduğu için gözü karalığından ötürü “Amazonların ruhu sana geçmiş” diye takılırım ona.

Termelidir çünkü Amazonlar.

Şükran Moral, daha iyi ok atmak için tek göğüslerini feda eden Amazonlardan da cesurdur gözümde.

Katolikliği en koyu haliyle yaşayan İtalya’da, henüz bugünkü kadar tanınmadığı bir dönemde kendiini çarmıha germiş dişi bir İsa olarak tasvir etmesi bunun kanıtı değil mi?

‘ÜRETMEK, ANARŞİST BİR SÜREÇ’

Erkeklerin hamamındaki “Hamam”, kimimizin kapısından bile geçmeye çekindiği “Genelev” gibi unutulmaz performanslarına ilaveten jinekolog koltuğu, mezbaha, akıl hastaneleri, morglar gibi dikenli konular sanatının odağındadır.

Hayatını Roma ve İstanbul arasında geçiren Şükran Moral, şu anda Roma’da.

Covid’in sanatını nasıl etkilediği Şükran Moral’e sormak nicedir aklımdaydı.

 – Dünyanın en güzel, tarihi ve kültürel mirası en yoğun iki başkentinde yaşıyorsunuz. Roma ve İstanbul. Bu şehirlerin hangisinden en fazla besleniyorsunuz, üretiyorsunuz?

Şansını kendi yaratanlardanım. İki yeri de çok seviyorum ama iki şehre de ait değilim. Sanatçı kimliğimin ortaya çıktığı ilk yer Roma. Sanat tarihi kitaplarında gördüğümüz gerçek heykellerin sokaklarda karşıma çıktığı müthiş bir şehir. Ama kimlik sorunuyla ilk kez karşılaştığım yer. İstanbul, liseyi bitirir bitirmez tek bavulla geldiğim, yapayalnız yaşadığım karmaşık ve gizemli bir şehir. İstanbul’u kendimi yabancı hissettiğim için terk etmiştim.

Üretmek, çok anarşist bir süreç. İşte bu nedenle İstanbul’da yaratmak harika. Kökenlerim İstanbul’a ait. Göçebeyim ben, o nedenle yollarda yaratırım.

 – Covid süreci sanatınızı nasıl etkiledi?  

Covid, 2020 yılında bize “Apocalypse”i getirdi. Ben günlerimi yazmakla ve desen yaparak geçirdim. Kendimle kavga ettiğim bir yıl oldu. Bir türlü bitiremediğim biyografimi de yazıyorum. Londra’da sanat fuarı Frieze’de “Taking a Stand: Art &Society” isimli sergiye katıldım. Londra Deutsche Bank’ın koleksiyonundan derlenen bir sergiydi. İstanbul Fişekhane’de “Yakınsama” sergisine katıldım. Sergi, Ali ve Rabiya Güreli koleksiyonundan derlendi.

‘ÇAĞDAŞ SANAT SINIFTA KALDI’

– Sizce Türkiye’de ve Avrupa’da sanat dünyası, bu zor süreci iyi yönetebildi mi?

Çağdaş sanat sınıfta kaldı. Bence uyum gösteremediler, dünyaca ünlü müzelerin canlı yayınlarına katılım yüz civarıydı. Yıllar önce “müzeler morg gibi” demiştim ve bir müzeyi de morga çevirmiştim, haklıymışım. Sanat için çok zor ama özellikle sanatçılar için yıkıcı bir yıldı. Türkiye’de de bence fazla bir etkinlik olamadı, Step İstanbul ümit vericiydi elbette. Öte yandan canlı yayınlar bence hiç fena değildi…

– Dünyanın nereye gittiği, insanlığın haliyle ilgili sanatınıza yansıttığınız öngörüleriniz benim gözümde benzersiz. Gündemin önünden gitmeyi nasıl başarıyorsunuz? 

Çok teşekkür ederim, takdir edilmek çok alıştığım bir şey değil. 1992’de çimentodan bir kayık yapmıştım. Sergilenmişti o yıllarda. Aynı çimento kayık, 2018’de Roma’da Macro Müzesi’nde yaptığım kişisel sergide yeniden sergilendi. 90’lı yıllarda kimlikle ilgili işler de yapmıştım. Özellikle kovulanlarla ilgili yani göçmenler. Yine 1994’te çok evlilikle ilgili performans ve işlerim de var… Gündemin önünde gitmeyi başarmak aslında acılı bir süreç. Bazen bu dünyaya ait olmadığımı hissediyorum. Uzay bile bu kadar sessiz olamaz.

Moral’in “Mezbaha” isimli performasından…

‘GURUR DUYUYORUM’

 – Feminist, erkek düzenine başkaldıran bir sanatçı olarak tanımlanıyorsunuz. Feminist bir sanatçı olmak neyi gerektirir? 

Açık söyleyeyim mi? Gurur duyuyorum, başım dik, haykırana kadar bağırıyorum. Evet, ben bir feministim. Kadınların yakıldığı, kesildiği, katledildiği bir ülkede feminist olmakla iftihar ediyorum. Ülke ülke değil, kadın mezbahası. Yalan mı? Tavır almasını bilmelisin, hepsi bu.

Moral’in eserleri, Victoria&Albert Müzesi, British Müzesi, 21c Müzesi, Polonya Çağdaş Sanat Müzesi, Deutsche Bank Londra, Deutsche Telekom, İstanbul Modern gibi müzelerde ve Ömer Koç Koleksiyonu’nda yer alıyor.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün dikkatinizi iş hayatınıza odaklamanız gerekebilir. Üzerinde çalıştığınız projelerde başarıyı elde etmek için detaylı ve disiplinli bir şekilde ilerlemek önemli olacak. İş arkadaşlarınızla işbirliği içinde olmak sizi destekleyebilir. Bugün, duygusal konularda ise mantıklı kararlar almaya çalışmalısınız. Sağlığınız için beslenmeye dikkat etmek ve düzenli egzersiz yapmak faydalı olacaktır.

BOĞA BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Boğa burcunu bekleyen güzel bir gün olabilir. Uzun zamandır üzerine düşündüğünüz bir konuda ilerleme kaydedebilir ve beklediğiniz haberleri alabilirsiniz. Aşk hayatınızda tutkulu ve heyecanlı bir gün geçirebilirsiniz. Ancak, bugün kendinize zaman ayırmanız ve iç huzurunuzu ön planda tutmanız da önemli olacak. İyi bir gün geçirmenizi dilerim!

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün duygusal anlamda daha hassas olabilirsiniz. İletişim içinde olduğunuz kişilerle empati kurmak ve anlayışlı olmak önemli olacaktır. İçsel dünyanıza daha fazla odaklanabilir, duygularınızı derinlemesine keşfetme ve anlama şansı bulabilirsiniz. Kendinize zaman ayırarak, duygusal dengeyi korumak ve iç huzuru sağlamak için faydalı adımlar atabilirsiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, kendinize zaman ayırmak ve iç dünyanıza biraz vakit ayırmak için mükemmel bir gün olabilir. Duygusal olarak dengenizi korumaya özen gösterin ve içsel huzurunuzu korumak için meditasyon veya yoga gibi aktivitelere yönelebilirsiniz. Aynı zamanda, bugün çevrenizdeki insanlarla iletişiminizi kuvvetlendirmek ve işbirliği yapmak için fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Kendinizi ifade etmeye açık olun ve duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin. Ufak detaylar üzerinde çok fazla durmak yerine büyük resme odaklanmayı deneyin. Enerjinizi olumlu ve yapıcı şekilde yönlendirerek bugünü daha verimli hale getirebilirsiniz.Hayatınızda fark yaratacak kararlar alabilirsiniz.Umarım bugünün keyifli ve verimli geçer!

BAŞAK BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Başak burcunun insanları için verimli ve organize bir gün olabilir. İşlerinizde detaylara dikkat etmek, planlarınızı düzenli bir şekilde takip etmek size başarı getirebilir. Sağlık açısından da bugün kendinize özen göstermenizde fayda var. Kendinize zaman ayırmak ve stresten uzak durmak için kendinize zaman ayırmanız önemli olacaktır. Umarım harika bir gün geçirirsiniz!

TERAZİ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Terazi burcunu bekleyen abartılı beklentilerin gerçeklerle uyuşmayabileceği bir gün olabilir. Özellikle iletişimdeki bazı belirsizlikler sizi endişelendirebilir ancak sağduyunuza güvenerek kararlar almaya çalışmalısınız. Kendinize ve duygularınıza dürüst olmak, ilişkilerinizde olası sorunları engelleyebilir. Enerjinizi dengede tutmaya özen gösterin ve içsel dengeyi koruyarak hareket edin.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Akrep burcuna mensup olanlar için duygusal ilişkilerde derin bağlantılar kurma ve duygularını ifade etme zamanı olabilir. İçinizde biriken hisleri paylaşarak ilişkilerinizi daha derinleştirebilirsiniz. Aynı zamanda bugün, yapmanız gereken bazı sorumluluklarla ilgili kararlar alabilir ve planlarınızı netleştirebilirsiniz. İş hayatında odaklanma gücünüz artabilir ve hedeflerinize adım adım ilerleyebilirsiniz. Keyifli bir gün geçirmenizi dilerim!

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün işlerinizde disiplinli olmanız gerekebilir. Hedeflerinize odaklanarak kararlılıkla ilerlemelisiniz. Sabırlı ve pratik bir şekilde sorunları çözebilir ve önemli adımlar atabilirsiniz. İş ilişkilerinizde de ciddi ve sorumluluk sahibi davranarak başarılı olabilirsiniz. Özel hayatınızda ise sevdiklerinizle vakit geçirerek ilişkilerinizi güçlendirebilirsiniz.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM