Alin Taşcıyan yazdı: ‘Fatma Girik ortak belleğimiz’

Alin Taşcıyan yazdı: ‘Fatma Girik ortak belleğimiz’

Fatma Girik’in ortak belleğimizde yer etmesinin asıl nedeni filmlerde rol alması olmasına rağmen yaşarken de en az tartışılan yanı oyunculuğu oldu.

Alin Taşcıyan yazdı: 'Fatma Girik ortak belleğimiz'

Yeşilçam sinemasıyla özdeşleşen yıldızlardan biri olan ancak çok yönlü kişiliğiyle siyaset ve medya alanlarında da kariyer yapan Fatma Girik geride ışıklı bir iz bıraktı. Fatma Girik’in ortak belleğimizde yer etmesinin asıl nedeni filmlerde rol alması olmasına rağmen yaşarken de en az tartışılan yanı oyunculuğu oldu. Yıldızlara hayran olunur, elbette. Ancak cinsiyetçilik en çok bu alanda hissedilir, kadınların fiziksel güzelliği ön plana çıkarılır, performansları değil. Görünüşleri değerlendirilir, birinin diğerinden farkı fiziksel nitelikleriyle anlatılır…

Yeşilçam sinemasının Türkiye’deki izleyiciler için özel bir yeri olmasına rağmen özellikle kadına yaklaşımının ne kadar sorunlu olduğu ortadadır. Erkek egemen düzenin baskın olduğu popüler sinema standartlarının da ötesine geçerek kadın protagonisti güzel, namuslu, fedakâr, evlat, eş, ana olarak kategorize eder. Sevdiği erkeğe, eşine, oğluna, oğullarına, onların amacına, mülküne, şerefine kendini feda edendir kadın… Ama Fatma Girik gözlerinin güzelliği yüzünden cömertçe kullanılan yakın planları başta olmak üzere bir şekilde kadrajdan kurtulup izleyiciyi kendi gücüne ve gerçekliğine inandıran bir enerji yayar. Öyle büyük bir tutkuyla icra ederdi ki mesleğini, canlandırdığı karaktere inanır, filmin basmakalıplığından birkaç saniye için bile olsa kurtulur, izleyiciyi de inandırırdı… Gözleriyle, bakışlarıyla oynadığı gibi beden dilini ustalıkla dönüştürürdü. Koştuğunda gerçekten koşar, köylü kadın gibi koşardı! Tırmanır, sıçrar, tüfeği kavrar, tokadı güzel alır, güzel de saldırırdı hasmına.

CESUR OYUNCU…

Birçok starın oynamaktan çekineceği karakterleri, örneğin Kambur’daki gibi bir kifoz hastasını da canlandırdı. Metin Erksan’ın döneminden hiç beklenmeyen Hamlet uyarlaması İntikam Meleği’nde Hamlet’i canlandıran birkaç kadın oyuncudan biri olarak tarihe geçti. Bedensel dönüşümden hiç korkmayan, gerektiğinde saçını kazıtan bir oyuncu olarak star sisteminin sınırlarını zorladı.

Londra’da doğup Hollywood’da çalışsa belki Elizabeth Taylor olur, Kızgın Damdaki Kedi’de oynardı… Bilemedin Lee Remick olurdu, Otto Preminger ona Anatomy of Murder’da rol verirdi…

GELENEKLER…

Eğitimi bir yana bırakın, daha hiçbir hayat deneyimi olmadan, çocuk yaşta kendilerini setlerde bulan kuşaktan bir yıldız Fatma Girik. İstanbul’un bir mahallesinde, yoksul ya da orta halli bir ailenin çocuğu olarak adım attıkları sinemada henüz hiç adım atmadıkları kırsal kesimin geleneklerine kurban oldular! Birer yemeni birer şalvarla köylü kadın rolüne bürünüp tarlada çalıştılar. Henüz tatmadıkları aşkların en marazilerini yaşayıp  onları istismar eden erkeklerin cefasını çektiler. Daha kadınlıklarının bilincine varmadan kadının simgesi haline geldiler koca bir ülke için!

Maddi olanaksızlıklar nedeniyle ortaöğrenimini tamamlayamadan annesiyle setlerde figüranlık yapmaya giden Fatma Girik’in başına gelen tam da buydu. İstanbul’da muhitinden sadece film setlerine gitmek için çıkmış bu kız çocuğu öyle yetenekliydi ki o dönemin hızla yazılan, hızla çekilen filmlerinde bir çift güzel göz olmaktan öteye geçti de Yeşilçam’ın yıldızlarından biri haline geldi.

Ne ağlattılar o gözleri! Ağalar göz koydu, sevdiğine kavuşamadı, çocuğu olmadı, tecavüze uğradı, dayak yedi, kendini astı, vurdu, uçurumlardan düştü… Bugün de hâlâ kadınların önünde sallandırılan o ilmeği en az iki kez boynuna geçirdiğini gördük. Kendini vurdu Büyük Yemin’de, bebeğini beşiğinden kapan kartalla mücadele edip kayalıklardan yuvarlandı Boş Beşik’te, şiddetin her türlüsünü gördü erkeklerden…

DOĞAL OYUNCULUK

Feodaliteyi zalim ağalara ve onların zulmüne isyan eden yiğitlere indirgeyen, kadını da âşık, fedakâr, namusu için ölmeye hazır, çocuğu olmazsa kendini eksik hisseden güzeller olarak betimleyen bir sinemanın içinden ışıldadı. Fatma Girik’in o kendiliğinden geliştirdiği doğal oyunculuğunda öyle bir ışıltı vardır ki bugün kadını güçlendirme, kadına güç kazandırma diye ifade edilen kavramı içgüdüsel olarak buldu. Senaryo ve yönetmenler fırsat tanıdığında hemen ortaya çıkardı. Toprak Ana’da mesela… Toprağı sürer, tarlada da evde de var gücüyle çalışır, emeğin değerini bilir, ağaya direnir, kocasını da direnmesi için yüreklendirir…. Duygu Sağıroğlu’nun senaryosu ve Memduh Ün’ün mizanseni Fatma Girik’in bitmek bilmeyen çilekeş köylü kadın rollerini sanki biraz revize etmeye çalışır… Yıl 1973’tür ve 1957’den beri kamera önünde olan Fatma Girik’in star kimliğine uygun bir karakter yazılmıştır.

BİRÇOK FARKLI KARAKTERİ CANLANDIRDI

Yeşilçam’da star için senaryo yazıldığı bir gerçektir, ama o senaryolar yine eril dil ve bakışla sınırlanır ve kadınlar değil erkeklerdir kahraman olan… Fatma Girik’e özellikle yüzüne pek yakışan geleneksel ve tarihi kostümler giyeceği filmlerde rol verilir. Ama Keşanlı Ali Destanı’nda adeta bir İtalyan filminden çıkmış gibidir! Kameranın ardında Atıf Yılmaz’ın varlığı hemen kendini belli eder. Fatma Girik bu filmde bir karakterin dönüşümünü yansıtma olacağı bulur. Zilha’yı Sineklidağ’dan sosyeteye geçişini Haldun Taner’in metnindeki toplumsal eleştiri çerçevesinde başarıyla canlandırır.

Fatma Girik farklı karakterleri canlandırmadaki cesaretinin yanı sıra çoğu starın tercih etmeyeceği biçimde yaşından büyük karakterleri oynadı. Kendisiyle aynı yaşta ya da birkaç yaş küçük oyuncuların annesini oynadı defalarca… Memduh Ün’ün Büyük Yemin’inde kendisinden beş yaş büyük Cüneyt Arkın’ın önce eşini sonra oğlunu canlandırdı. Kerem ile Aslı’yı canlandırdıkları, Leyla olup Mecnun ettiği Kadir İnanır’ın annesi oldu Ana Ocağı’nda! Girik, Yeşilçam usulü yaşlandırma makyajıyla yani sadece saçların beyazlatılmasıyla beyazperdede sık sık göründü. Bu konuda hiç kompleks yapmazdı. Gözü yaşlı, eli silahlı, çilekeş ana olmaktan çekinmezdi.

ERKEK FATMA…

Hiç hoşlanmadığı halde üzerine yapışan Erkek Fatma lakabını Ülkü Erakalın’ın bir filminden kaptı, Şoför Nebahat’ı da hakkıyla canlandırdı. Oysa bu filmlerden çok, Şişli Belediye Başkanı iken yaptığı icraatten, Söz Fato’da adlı televizyon programındaki tavırlarından dolayı sadece erkeklere yakıştırılan mertlik kavramından yola çıkarak benimsedi Türkiye halkı bu lakabı. Güzelliğine ve çekiciliğine filmlerden aşina oldukları bir oyuncunun bir anda gücü eline almasından uğradıkları şaşkınlığa, film sektöründe hak savunuculuğuna, siyasi eylemlere katılmasına, bilfiil belediye başkanlığı yapmasına alışık olmayan cinsiyetçi bir toplumun iltifatıydı Erkek Fatma / Fato lakabı… Kişiliği gibi oyunculuğu da kalıplara sığmadı, ne bu lakabı kabullendi ne başka toplumsal normları… Filmlerdeki o kurban rollerini aşıp birden bir güç dalgası yaratabilmesi de ondaki içtenliğin, doğallığın ve engel tanımazlığın bir dışavurumuydu.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Koç burcu için olduğu kadar diğer burçlar için de heyecan verici bir gün olabilir. İş alanında yeni fırsatlarla karşılaşabilirsiniz, bu sebeple açık fikirli olmak ve fırsatları değerlendirmek önemli olacaktır. İletişim konularında dikkatli olmanız gerekebilir, çünkü yanlış anlaşılmalar olabilir. Özel hayatınızda ise romantik ve duygusal bir gün geçirebilirsiniz. Aşk yaşayabilir, ilişkilerinizi güçlendirebilirsiniz. Kendinize zaman ayırıp rahatlama ve dinlenme fırsatı da bulabilirsiniz. Yaratıcılığınızı ortaya koyabileceğiniz bir gün olabilir, bu sebeple hobilerinize veya sanatsal faaliyetlere yönelebilirsiniz. Enerjinizi olumlu yönde kullanarak keyifli bir gün geçirebilirsiniz.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün duygularınızın yoğunlaştığı bir gün olabilir. İçsel dünyanıza odaklanmak ve duygularınızı anlamak için zaman ayırabilirsiniz. Sevdiklerinizle iletişiminizi güçlendirmek için duygularınızı paylaşabilir ve anlayışlı olmaya özen gösterebilirsiniz. İş hayatınızda ise daha sabırlı ve kararlı olmanız gereken durumlarla karşılaşabilirsiniz. Önemli kararlar almadan önce durumları iyice değerlendirmenizde fayda var. Bugün kendinize zaman ayırarak kendinizi dinleyebilir ve içsel huzuru bulabilirsiniz.

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün duygusal olarak hassas olabilirsiniz ve çevrenizdeki insanların sözlerine daha fazla duyarlılık gösterebilirsiniz. Kendinizi ifade etmek konusunda zorlanabilir ve içe kapanık bir tutum sergileyebilirsiniz. Etrafınızdaki insanlara karşı anlayışlı ve sabırlı olmalısınız. İş hayatınızda ise odaklanma güçlüğü yaşayabilirsiniz, bu nedenle dikkatinizi dağıtan unsurlardan uzak durmaya çalışmalısınız. Ayaklarınızın yere sağlam basması gereken bir gün olabilir, mantıklı kararlar almaya özen göstermelisiniz.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün iletişim konularında dikkatli olmanız gerekebilir. Özellikle yakın çevrenizle iletişimde anlaşmazlıklara yol açabilecek durumlardan kaçınmaya çalışmalısınız. İletişim becerilerinizi kullanarak çözüm odaklı yaklaşımlar benimsemelisiniz. Ayrıca bugün içsel denge ve dinginliğe odaklanmak size iyi gelebilir. İyimser ve pozitif bir tutum sergileyerek günü olumlu bir şekilde tamamlayabilirsiniz.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün iş hayatınızda yeni fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. Dikkatinizi detaylara vererek projelerinizi başarıyla tamamlayabilirsiniz. Kişisel ilişkilerinizde ise anlayışlı ve sabırlı olmanız gereken bir gün olabilir. Sevdiklerinizle iletişiminizi kuvvetlendirerek olumlu enerjiyi paylaşabilirsiniz. Sağlığınıza özen göstermeyi unutmayın, fiziksel ve zihinsel olarak kendinizi iyi hissetmek için dinlenmeye ve beslenmeye dikkat etmelisiniz.

TERAZİ BURCU YORUMU

Enerjinizi dengede tutmaya çalışın. Bugün, çevrenizdeki olumsuzluklardan etkilenmemek adına içsel denge ve huzurunuza odaklanın. Kendinize zaman ayırarak ruhunuzu besleyin ve pozitif düşüncelerle gününüzü geçirin. İletişim konularında dikkatli olun ve anlaşmazlıkların çözümü için sabırlı olun. Sevdiklerinizle sağlam iletişim kurmak için fırsatları değerlendirin.

AKREP BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün, Akrep burcu için ilişkilerle ilgili önemli konular gündeminizde olabilir. Partnerinizle iletişiminizi güçlendirmek için çaba sarf edebilirsiniz. Aynı zamanda duygusal olarak biraz daha hassas olabilirsiniz, bu nedenle duygularınızı kontrol etmeye özen göstermelisiniz. İş hayatında ise yeni fırsatlarla karşılaşabilir ve kariyerinizde ilerleme kaydedebilirsiniz. Bugün, enerjinizi pozitif ve yapıcı yönde kullanmak size fayda sağlayacaktır.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün Oğlaklar için iletişimde güçlükler yaşayabilirsiniz. Duygularınızı ifade etmekte zorlanabilir ve karşı tarafı anlamakta zorlanabilirsiniz. Ancak sabırlı ve doğru iletişim kurmaya çalışarak bu durumu aşabilirsiniz. Kendinize zaman ayırın ve içsel dengenizi sağlamak için meditasyon ve yoga gibi aktiviteler yapabilirsiniz. Bugün detaylara daha fazla dikkat etmeniz gerekebilir, acele kararlardan kaçının. Enerjinizi planlı ve organize bir şekilde kullanarak günü verimli bir şekilde geçirebilirsiniz. Umarım bu bilgiler size yardımcı olur!

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM