Süreyya Karacabey yazdı: “Tiyatronun Zamanı”

Süreyya Karacabey yazdı: “Tiyatronun Zamanı”

Süreyya Karacabey’in artigercek.com’da yayımlanan yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz:

Amed Şehir Tiyatrosu Kürtçe Oyunlar Festivali’ndeydim, festival kapsamında zaman ve tiyatro ilişkisi hakkında bir konuşmam vardı, zaman algısının tiyatroda nasıl biçimlendiği ve seyirciyi nasıl biçimlediği hakkında bir konuşma. Zamanların çokluğu ve tekilliği hakkındaydı.

Kronolojik zaman anlatısının nasıl bir suç ortaklığı hissi yarattığını anlatırken ve Benjamin’in tarih tezinden söz ederken tuhaf bir şey oldu, Dürer’in Melankoli Meleği bana kendi zamanı ile ilgili bir şeyler fısıldamaya başladı; usulca bir yuvarlanış, ölçülen zamanın dışında bir pıhtı gibi koyulaşan ve akmayan bir zamanın içine düştüğümüzü anlatan- bir fısıldayış. Sokaklarda Sur Kültür Yolu Festivali’nin ilanları ve bir gün sonra şehri ziyaret edecek ülke başkanının afişlerinin bulunduğu zaman ile benim algıladığım zaman arasında derin bir boşluk oluşmuştu, dışarının tarihsel zamanını bir şeyler durmadan kesintiye uğratıyordu.

Yaşlı bir adamın Kur’an okuyan sesinin uğultusu tiyatro salonunun içindeydi; Sur’un etrafını çevirip askerlerle korumaya aldıkları zamanın sesi, arkada ne olduğuna bakamadığımız günlerin sesi, orada dolaşırken arkadaşım demişti ki, yaşlı bir adam her sabah ezanında buraya gelip, bir taşın üzerine çıkıyor ve Sur’a doğru Kur’an okuyor. Yasın sesiydi onun sesi, dokunaklı bir imgesi Sur’un son demlerinin, biz salonda onun zamanının içindeyken, Sur’un yıkılıp yeniden yapılışını kutlayan festivalin zamanının dışındaydık. İki farklı zaman aynı yerde, birbirine hiç değmeden dururken, ortasında kalmış olanlar için başka bir zaman mümkün müydü?

Modern dram hep dirilerle ilgilidir, canlı olanların temsiliyle, oysa burada, arkaik zamanlardan kalan ölülerle konuşan başka bir tiyatro vardı. İran’dan katılacak olan grup gelmedi, gelemedi, iki oyuncusu tutuklanmıştı ve daha önce de onlarla çalışan iki kişi öldürülmüştü. Dram bir hareketin, eylemin taklidiydi, canlı eylemin taklidi. İran’ın oyunu sinevizyon biçimde izlendi, oranın zamanıyla bizim zamanımız birleşti ve içe doğru genişledi. Sanki her şey içe doğru genişlemeyle ilgiliydi, Sur’un geçmişinin zamanı, ölü oyuncuların zamanı, kurbanların zamanı.

Bir zamanlar çalıştığım bölümde okuyan çocuklar, kentlerine dönmüşlerdi, tiyatroyu orada yapmak için. Büyükşehir Belediyesi’nde kadrolu sanatçı oldular ve çok iyi işler yaptılar, bir gün kayyım atanıp her yeri boşaltana kadar. Onlar da Amed Şehir Tiyatrosu’nu kurdular.

Başka bir öğrencim Batman’a götürdü beni, orada yaşatmaya çalıştıkları tiyatroyu gösterdi, Batman’a ilk gidişimdi, aklımda sadece Mehtap Ceyran’ın Mevsim Yas romanından cümleler. Ortak bir zamanın içine düşenler birbirlerini yaralı kelimelerden tanıyorlardı, bir müddet misafir kaldım seslerinde, zamanın çabuk büyüttüğü çocuklara baktım, kederlerine kattıkları hevese, dışarıdaki zamanı tanımayan dirence baktım, kendi seslerini dinlemek için tiyatroya koşuyorlardı, dışarıda ise yabancı sesler.

Zaman hakkında konuşmayı sürdürüyordum, Bohrer’den alıntılayarak diyordum ki, “Öznel zamanın faktörleri ortadan kaldırıldığında, bütün bir metaforik-simgesel yas işaretleri zinciri ortadan kırılır.”

Baxtiyar Ali’nin Hüzünlü Kuşlar Kasrı’ndan uyarlanmış oyunda oyuncular diyordu ki: “ Ben Alan. Ben Xezal. Ben Hüseyin. Başka biri daha var, o hala uzakta…Heja. Biz üç farklı ülkeye tünemiş, aynı ülkenin üç kuşu. Bugün Amed’deyiz. (…) Koku ve ses…romanın bu iki ana öğesi, bu yolculuğumuzu yapma ve hikayemizi izlerle paylaşma isteğini doğurdu. Bu hikayede sesimiz bazen tanıdık bir rüzgarın sesi, bazen de tuhaf/yabancı bir ses olacak.”

Ben Bohrer’den sürdürüyordum, “Nesnel-tarihsel yasın pek çok ifadesi bize yalnızca edebiyatta aktarılır. İster Pers Kralı Darius’un ortadan kaybolan ordusu için tuttuğu yas, ister Perikles’in düşmüş Atinalılar hakkında yaptığı konuşma olsun. Bunlar bize yalnızca edebiyatta aktarılır.”

Tekrar ettim, öznel zamanın faktörleri ortadan kaldırıldığında, tekrar ettim, bütün bir metaforik-simgesel yas işaretleri zinciri kırılır. Tekrar ettim, Sur’un dibinde Kuran okuyan yaşlı adamın mırıltısını, tekrar ettim, onların ağladığına sen gülme, onların ağladığına gülersen insanlığımızı kuran bütün simgesel jestler boşluğa yankısız bir biçimde düşer. Tekrar ettim, her şeyin zamanı farklıydı, mekanların kokusu, bir şeyi hatırlamanın acılı yolu, başkanı karşılamaya gitmediği için ertesi gün işten atılan o Diyarbakırlı seyircinin kişisel zamanı, Batman’ın zamanı ve içeride büyüyen bir yumrunun kolektif zamanı.

Bu çocuklar tiyatronun teorik bölümünde okumuşlardı, onların zamanıyla zamanım kesişmişti ve orada doğup büyüyen seslerini yıkayan suların yarattığı kırılma yüzünden hiçbiri bir konservatuvara kabul edilmedi. Baxtiyar Ali’nin zamanı, seslerin zamanı. Tiyatronun zamanı, Mehtap Ceyran’ın bekleyişinin zamanı, sadece burada doğdukları için oyunculuk bölümlerine giremeyen oyuncuların zamanı. Aynı zamandaydık. Ayrı zamandaydık.

SÜREYYA KARACABEY

Kaynak:https://artigercek.com/makale/tiyatronun-zamani-228218?fbclid=IwAR1L48Kzzm-BoOZjDErOCCMFxIhVqCqv6IVRideo1eHZzf5HV4f7J09SwlY

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün kendinize daha çok zaman ayırmanız gerekebilir. İçsel dünyanıza yönelerek duygularınızı dengelemeniz ve ruhunuzu beslemeniz önemli olabilir. Kendinizi dinlediğinizde daha sağlıklı kararlar alabilirsiniz. İletişim konularında dikkatli olmanız gerekebilir, ani tepkiler vermekten kaçının. Sevdiklerinizle özel anlar yaşamak için fırsatlar olabilir, bu fırsatları değerlendirmek keyifli olacaktır.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün duygusal yönden biraz hassas olabilirsiniz. Sevdiklerinizle iletişimde daha dikkatli olmanız gerekebilir. Kendinize zaman ayırarak huzurlu bir gün geçirebilir, içsel dengeyi sağlayabilirsiniz. Maddi konularda ise dikkatli olmalı ve gereksiz harcamalardan kaçınmalısınız. Sağlık açısından da kendinize özen göstermeyi ihmal etmemelisiniz. Enerjinizi doğru kullanarak verimli bir gün geçirebilirsiniz. Umarım bu yorum size yardımcı olur.

İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün Yengeç burcu için duygusal olarak kararsız hissedebilirsiniz. İçsel çelişkiler yaşayabilir ve karar vermede zorlanabilirsiniz. Önemli olan, kendinize zaman tanımak ve duygularınızı netleştirmek için içsel bir yolculuğa çıkmak olabilir. Bu süreci keyifle deneyimleyerek kendinizi daha sağlam temellere oturtabilirsiniz. Kendinizi ifade etmekten çekinmeyin ve iç sesinizi dinlemeyi unutmayın. Bugünün enerjisi, kendinizi daha iyi anlamanızı ve duygusal dengeyi bulmanızı destekliyor.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, Aslan burcundaki insanlar aktif ve enerjik olacaklar. İletişim becerileriniz bugün ön planda olacak ve başkalarıyla olan etkileşimlerinizde başarılı olacaksınız. Duygusal ilişkilerinizde tutkulu ve romantik bir hava hakim olabilir. Kendinize zaman ayırarak, yaratıcı ve sanatsal aktivitelere katılabilirsiniz. Fiziksel olarak da aktif olmanız bugün sizin için faydalı olacaktır. Uzun vadeli hedeflerinizi gözden geçirmek ve planlarınızı revize etmek için bugün uygun bir gün olabilir. Ayrıca içsel gücünüzü keşfetmek ve kendinizi ifade etmek için fırsatlarla karşılaşabilirsiniz.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün işlerinizi ilerletirken detaylara önem vermeniz gerekebilir, Başak burcu. Sabırlı olun ve özverili çalışmalarınızın karşılığını daha sonra alacağınızı unutmayın. Enerjinizi olumlu ve yapıcı bir şekilde kullanarak sizi hedeflerinize bir adım daha yaklaştıracak fırsatları değerlendirin. İletişim konusunda da açık ve net olmaya özen gösterin. Hayatınızda olumlu değişiklikler yapmak için bugün ideal bir gün olabilir.

TERAZİ BURCU YORUMU

Tabii ki! Bugün Terazi burcu için iletişim konularına odaklanabileceğiniz, sosyal çevrenizle etkili iletişim kurabileceğiniz bir gün olabilir. Bugün duygusal dengeyi sağlamak ve ilişkilerde uyumu korumak önemli olacak. İçinizdeki duyguları net bir şekilde ifade ederek karşılıklı anlayışı destekleyebilirsiniz. Kendinize ve çevrenize karşı dürüst ve adil olmak, bugünün anahtarı olacaktır. Uyum ve dengeyi koruyarak alacağınız kararlar sizi olumlu şekilde ileriye taşıyabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Merhaba! Bugün, Akrep burcu için sıradan bir gün olabilir. İş hayatında kararlı ve odaklı olmanız gerekebilir. Duygusal anlamda ise kendinize zaman ayırmak ve içsel dengeyi sağlamak önemli olabilir. İletişimde daha anlayışlı ve sabırlı olmak, ilişkilerinizde daha sağlam temeller oluşturmanıza yardımcı olabilir. Sağlığınıza özen göstermeyi unutmayın ve bugünü olabildiğince pozitif ve huzurlu geçirmeye özen gösterin.

YAY BURCU YORUMU

Arkadaşlarınıza ve aile üyelerinize ne planladığınızı ve nereye gittiğinizi bildirin, ardından onları geziye katılmaya davet edin. Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, diğer insanları planlarınıza dahil ederek bazı ciddi liyakat puanları kazanabileceğiniz anlamına gelir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, iş hayatınızda odaklanmanız gereken bazı konular olabilir. Kendinize güveniniz ve kararlılığınız sayesinde hedeflerinize daha sağlam adımlarla ilerleyebilirsiniz. Fakat, ani kararlar almaktan kaçınmak ve detaylara dikkat etmek önemli olacaktır. Duygusal anlamda ise, çevrenizdeki insanlara karşı daha anlayışlı ve sabırlı olmaya özen göstermeniz gerekebilir. Kişisel ilişkilerinizde anlayışınız ile iletişimi güçlendirebilirsiniz.

KOVA BURCU YORUMU

Bugünün Venüs-Mars bağlantısı, haritanızın en dinamik iki açısını kesiyor, bu nedenle yaratıcı bir çabada başarılı olmak istiyorsanız, şimdi ona en iyi şansı vermenin tam zamanı. İnsanların fikirlerinize ne kadar açık olduklarına şaşırabilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Bugün duygusal olarak daha hassas olabilirsiniz. İnsanlarla iletişimdeki inceliğiniz sayesinde yanınızdakilere destek olabilir, onları rahatlatabilirsiniz. Ancak, kendi duygusal ihtiyaçlarınızı da göz ardı etmemelisiniz. İçsel dengeye odaklanmak ve kendinize zaman ayırmak için fırsatlar yaratın. Enerjinizi doğru yönlendirmek, hobilerinize zaman ayırmak veya rahatlama teknikleri kullanmak size iyi gelecektir. Kendinizi yeniden motive etmek için yapıcı düşüncelere odaklanın ve geleceğe umutla bakın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM