Sultan Melikşah (1. Melikşah)

Sultan Melikşah (1. Melikşah)

Uyanış Büyük Selçuklu Sultan Melikşah kimdir? İşte Sultan Melikşah’ın tarihteki yeri ve önemi…

Uyanış Büyük Selçuklu Sultan Melikşah kimdir? İşte Sultan Melikşah’ın tarihteki yeri ve önemi…
Büyük Selçuluklu Devleti Hükümdarlarından Sultan Melikşah (1. Melikşah), 1072’de sultan olduktan sonra babası zamanında vezirlik makamına getirilen Nizamülmülk’ü görevinde bıraktı. Selçuklular en parlak dönemini Melikşah döneminde yaşamıştır. İşte Uyanış Büyük Selçuklu dizisinde de adı geçen Sultan Melikşah’ın hayatı hakkındaki bilgiler…

SULTAN MELİKŞAH KİMDİR?

Melikşah veya unvanlarıyla Ebü’l-Feth Celâlü’d-devle ve’d-dîn Muizzü’d-dünyâ ve’d-dîn Kasîmü emîri’l-mü’minîn Melikşâh b. Alparslan). Büyük Selçuklu Devleti Hükümdarı Sultan Melikşah, 16 Ağustos 1055’te doğmuş, 19 Kasım 1092 tarihinde vefat etmiştir.

Hükümdarlık döneminde (1072-1092) Büyük Selçuklu Devleti en geniş sınırlarına ulaştı. Sınırlar Anadolu’dan Umman’a Kafkaslar’dan Hindistan önlerine uzandı (10.000.000 km2). Melikşah’tan sonra Selçuklular eski gücüne kavuşamadı. Devrin en önemli kişileri arasında Ömer Hayyam bilim ve Nizamülmülk siyaset dalında bulunur.

SULTAN OLMADAN ÖNCE

Melikşah, 16 Ağustos 1055 pazar günü doğmuştur. Çocukluğu İsfahan ve civarında geçmiştir. Babası Alparslan, kabiliyeti ve cesareti ile dikkati çeken Melikşah ile yakından ilgilendi. Melikşah uzun boylu, biraz şişmanca ve beyaz tenli olarak tasvir edilmiştir.

Melikşah babası ile birlikte küçük yaşta Gürcistan seferine katıldı. Aynı yılda Karahanlılar Han’ının kızı Terken Hatun ile evlendirildi. Alparslan 1066 tarihinde Melikşah’ı veliaht tayin etti ve “ikta (veya timar)” olarak İsfahan şehri verildi.

1071’de babası Alparslan ile Suriye’ye sefere çıktı. Babası Bizans İmparatoru Romen Diyojen’in Anadolu’da ilerleyişini durdurmak için kuzeye yöneldi (ve Malazgirt Meydan Muharebesi’ni yaptı). Melikşah bu sırada Suriye’de Halep’te kaldı. 1072’de yine babası Karahanlılara karşı bir sefer yapmakta iken onunla birlikteydi. Babası bu seferdeyken esir aldığı bir Karahanlı kale komutanı olan Yusuf Harzemi tarafından şehit edildi.

Melikşah Selçuklu ordusu başına geçti ve Sultanlığını ilan etti. Çağrı Bey’in oğlu olan amcası Kavurt Bey Melikşah’ın Sultan olmasını kabul etmedi. Melikşah yanında Vezir Nizam-ül Mülk ile birlikte batıya İran içine yürüdü. Kavurt Bey’in ordusuyla 17 Nisan 1073’te Karaç yakınlarında (günümüzde İran’da “Erak”) “Karaç Muharebesi” ‘ne girişti. Bu muharebede Melikşah’ın ordusunda bulunan birçok Türkmen asker çarpışma sırasında Kavurt Bey’in ordusuna katıldı. Buna rağmen Melikşah ve ordusu galip geldi. Kavurt Bey idam edildi ve iki oğlunun gözlerine mil çekilip kör edildiler. Böylece Selçuklu ülkesinde bulunan emirler arasında Melikşah Sultan olarak belirlenmiş oldu. 1074’te Bağdad’da yeni Abbâsî halifesi olan Melikşah’ın Sultan olduğunu resmen ilan etti.

SULTAN MELİKŞAH DÖNEMİ (1072-1092)

Saltanatının ilk yıllarında, Sultan Alparslan zamanında da iki defa isyan etmiş ve affedilmiş olan amcası Kavurt tekrar isyan etti. Bu isyan bastırılarak Kavurt yayının kirişiyle boğdurularak idam olundu. Karahanlılar ülkesine yürüyen Melikşâh Semerakant’a kadar olan bölgeyi ele geçirdi. Her iki hanedanın arasında akrabalık kuruldu. Gazneliler de aynı akıbete uğradılar ve Melikşâh’ın yüksek hâkimiyetini kabul etmek zorunda kaldılar.

Kutlamış’ın oğlu Süleyman Şâh’ı Anadolu’ya göndererek O’nu bu ülkeye emîr olarak atadı. Kutlamış-oğlu Süleyman Şâh kısa zamanda baştan başa bütün Anadolu’yu ele geçirdi. İzmit başkent olmak üzere (1077) Anadolu Selçuklu Hanedanı’nın temelini attı. Melikşâh zamanında Selçuklu İmparatorluğu en geniş sınırlarına ulaştı. Doğuda Seyhun Nehri ve Tanrı Dağları’ndan batıda Akdeniz ve Boğazlar’a, kuzeyde Kafkas Dağları’ndan güneyde Hint Denizi’ne kadar ulaşılmıştı.

Melikşâh döneminin en önemli iç olaylarından birisi de Hasan Sabbah’ın lderi olduğu Batınî hareketidir. Hasan Sabbah, Alamut Kalesi’nde kurduğu yalancı cenneti ile bir tarikat kurmuş, tarikatına mensup fedailerle birçok Türk ve Müslüman ileri gelenlerine karşı suikastlar düzenlemeye başlamıştı. Saltanatının son yıllarında Batınîler’le uğraşan Sultan Melikşâh 38 yaşında iken zehirlenerek öldü (1092).

BÜYÜK SELÇUKLU İMPARATORLUĞU’NUN PARÇALANMASI

Sultan Melikşâh’ın ölümünden kısa bir süre sonra Vezir Nizam’ül-Mülk de Batınîler tarafından öldürüldü. Şeklen Irak ve Horasan’daki Büyük Selçuklu Sultanları’na bağlı olmak üzere Kirman Selçukluları, Suriye Selçukluları ve Anadolu Selçukluları olarak İmparatorluk parçalandı. Melikşâh’tan sonra yerine 5 yaşındaki oğlu Mahmud tahta çıkarıldıysa da Berkyaruk onu tanımadı.

Berkyaruk da 1104 yılında öldü. Yerine kardeşi Muhammed Tapar (1105-1118) Isfahan’da tahta çıktı. Tapar’dan sonra Selçuklu Devleti’nin son büyük hükümdarı Sultan Sançar (1118-1157) tahta çıktı. Gurlular’ı, Karahanlılar’ı, Harezmşahlar’ı tekrar vergiye bağladı. Halifenin siyasî gücü ele geçirme çabalarına tekrar son verdi, O’na yalnızca dinî görevleri bıraktı. Ancak Karahıtaylar’a 1141’de Katvan’da yenildi. Bu yenilgi Sultan Sançar için bir dönüm noktası oldu ve bir daha toplanamadı. 1153 yılında ayaklana göçebe Oğuzlar’a tutsak oldu. Üç yıllık esaretten sonra kurtarılan Sultan Sançar 1157 yılında 72 yaşında iken öldü.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Arkadaşlarınız ve sevdikleriniz bu hafta sonu sizin için neredeyse her şeyi yapacak, tek yapmanız gereken sormak. Haritanızın ortaklık alanındaki yeni ay, şu anda hayatındaki bir numaralı kişi olduğunuz anlamına gelir, bu yüzden bundan en iyi şekilde yararlanın.

BOĞA BURCU YORUMU

Bu hafta sonu yapmanız gereken şeyin sıkıcı olacağını düşünüyorsanız, büyük olasılıkla sıkıcı olacaktır. Bununla birlikte, ona şimdiye kadarki en eğlenceli şeymiş gibi yaklaşırsanız, üzerinde harcadığınız zamandan gerçekten keyif alabilirsiniz. Bir şans ver.

İKİZLER BURCU YORUMU

Hayat fırsatlarla dolu, bu yüzden bu hafta sonu kaybedemeyecekmiş gibi davranın ve kazanan olacağınızdan emin olun. Mevcut yeni ay sizi dünyadaki en şanslı kişi olduğunuza inanmaya teşvik edecek ve inancınız onu gerçeğe dönüştürecek.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Önümüzdeki 48 saatteki en önemli şey, özellikle içinizdeki en kötüyü ortaya çıkaran insanlarla uğraşırken duygularınızı kontrol altında tutmanızdır. Normalden biraz daha alıngan olduğunuzu kabul edin ve kontrolü elinizde tutmaya kararlı olun.

ASLAN BURCU YORUMU

Bu hafta sonu herkesle aranız iyi olacak ve herkes sizinle iyi anlaşacaksınız. Dışarı çıkın, olabildiğince çok yeni insanla tanışın. Şansın hareket halindeyken size gülümsemesi daha olası.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bir iş veya finansal sorun hakkında çok fazla endişelenmemeye çalışın, çünkü ne kadar zor olursa olsun, kolay bir cevap vardır ve bu cevabı hafta sonu bitmeden bulacaksınız. Hatta kazanç bile sağlayabilirsiniz.

TERAZİ BURCU YORUMU

Burcunuzdaki yeni ay, mükemmel bir başarı alametidir. Cesur olun, cesur olun ve evrenden aldığınız titreşim buysa, tamamen yeni bir yönde ilerlemeye hazır olun. Bugün, son derece başarılı hayatınızın geri kalanının ilk günü.

AKREP BURCU YORUMU

Geçen yıl boyunca biriktirdiğiniz tüm duygusal çöpleri temizleyin. Sizi ayakta tuttuğunu düşündüğünüz birçok şey aslında sizi engelliyor ve onlardan kurtulduğunuzda hem fiziksel hem de ruhsal olarak daha hafif hissedeceksiniz.

YAY BURCU YORUMU

Bu hafta sonu iş birliği şart, özellikle de bitirmeniz gereken ve kendi başınıza tamamlayamayacağınız şeyler varsa. Başkalarıyla ve diğer insanlarla ne kadar çok şey yaparsanız, evren sizin için o kadar fazlasını yapacaktır. Bu kozmik bir vaattir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bu hafta sonu kendi ihtiyaçlarınızı ilk sıraya koyun ve yaptığınız şeyi herkes onaylamıyorsa endişelenmeyin. Zodyak'ın ana işaretlerinden biri olarak, diğer birçok insandan daha yükseğe nişan almanız doğaldır. Senin de büyük fikirlerin ve büyük hedeflerin var.

KOVA BURCU YORUMU

Hava burcu arkadaşınız Terazi'deki yeni ay, bunu bir tür maceraya başlamak için yılın en iyi zamanlarından biri yapar. Ufkunuzu mümkün olan her düzeyde (fiziksel, zihinsel ve duygusal) genişletin ve hayatınızın zamanına sahip olun.

BALIK BURCU YORUMU

Mali durumunuzu iyileştirmek istiyorsanız, şimdi geleceğe yatırım yapmanın tam zamanı. Aksi takdirde gerçekten ihtiyacınız olmayan süs eşyaları ve bileziklere harcayacağınız paranın bir kısmını alın ve bir gün milyonlar kazanabilecek bir projeye yönlendirin.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM