• DOLAR
    $1.537,5100
  • EURO
    $0,4352
  • ALTIN
    $48.326,0000
  • BIST
    $172,2400

Geçmişle yüzleşme

Geçmişle yüzleşme

Erol Güney’in ve Bella Eskenazi’nin Orhan Veli, Orhan Kemal, Sabahattin Ali, Sabahattin Eyüpoğlu, Bedri Rahmi Eyüpoğlu gibi aydınların çevresinde geçen yaşam öyküleri ışıklı bir dönemi gösteriyor.

Geçmişle yüzleşme

Yaşam öykülerinden yola çıkarak Cumhuriyet  tarihimize bakmak kendimizi bildik bileli bize dayatılan resmi tarih ideolojisini sorgulamamıza yol açıyor. Ötekileştirilenlerin, dışlananların, yok sayılanların öyküleri yer yer çok sarsıcı bile olsa  geçmişle yüzleşme  fırsatı veriyor bizlere. Sözgelimi Nezahat ve Kazım Gündoğan’ın Dersim olaylarını sergileyen sözlü tarih belgeselleri faşizan milliyetçi ideolojinin ölümcül boyutlarını  çok vurucu bir biçimde gözler önüne  seriyor.

Tarihle yüzleşmede azınlıkların, Ermenilerin, Rumların, Yahudilerin yaşamları da önemli ipuçları veriyor. Musevi Müzesi’nin sunduğu,  yazar, gazeteci ve çevirmen Erol Güney’in hayatını anlatan “Yaşamın Sürüklediği Yerde”  ve “Bella’nın Öyküsü” filmleri  Cumhuriyet tarihinin yol açıcı, umut verici yönlerini gözler önüne sererken karanlık yanını da gizlemiyor.  Erol Güney’in ve Bella Eskenazi’nin Orhan Veli, Orhan Kemal, Sabahattin Ali, Sabahattin Eyüpoğlu, Bedri Rahmi Eyüpoğlu gibi aydınların çevresinde geçen yaşam öyküleri ışıklı bir dönemi gösteriyor. Erol Güney’in  Rusça ve Fransızcadan çevirileriyle kültür yaşamımıza katkıları, Dostoyevski, Çehov ve Moliere’den yaptığı çevirileriyle  Hasan Ali Yücel çeviri projesine kazandırdıkları, Bella’nın  yabancı dil öğretmeni olarak Köy Enstitüleri serüveni  umut verici gelişmelere  gönderme yaparken, yaşanan acılar Erol Güney’in Sovyetlerin Türkiye ile ilişkilerini iyileştirmek istediğine dair bir haber yazısı yüzünden Türk vatandaşlığından çıkarılması, böylece İsrail’e gitmesi ve ancak kırk yıl sonra turist vizesiyle geri dönebilmesi, Bella’nın Köy Enstitüsünden uzaklaştırılması ve 6-7 Eylül tanıklığı yakın tarihin kapkaranlık yüzünü de gözler önüne seriyor.

Belgesellerin yönetmeni Banu Yalkut doksan dört yaşındaki  Erol Güney üzerine yaptığı belgeselin amacını şöyle tanımlıyor: “Türkiye’deki siyasi değişim sürecine tanıklık etmiş Erol Güney’in anılarından yola çıkılarak yapılan belgesel çalışması, Türkiye’yi terk etmek zorunda kaldığı 1955’ten beri Tel Aviv’de yaşayan bu önemli kişinin bakışını yansıtmaya çalışmaktadır. Bu filmle günümüzde köken öne çıkarılarak sürdürülen dini, siyasi ve etnik tartışmalara farklı bir açıdan yaklaşmayı hedefliyorum. Bu hikayenin Türkiye’nin kendisiyle yüzleşmesi bağlamında anlamlı olduğunu, Türkiye siyasi tarihinin önemli bir bölümüne ışık tutacağını ve yükselen anti-semitizme karşı mücadeleye bir katkıda bulunacağını düşünüyorum.”

Erol Güney belgeseli çekildiğinde Erol 94 yaşındaymış. Karşımızda konuşurken gözleri gülen, gençleşen çok çok yaşlı bir adam. Nazilerden kaçarak İstanbul Üniversitesi’nde ders veren ünlü Romanist  Erich Auerbach’ın yanında Fransız dili ve edebiyatı okumuş olan  Erol Güney’in edebiyat aşkı  onun yaşamının en verimli ve güzel dönemini Türkiye’de geçirmesini sağlamış. Yükselen faşizan bir milliyetçilikle birlikte  Türkiye’den apar, topar ayrılmak zorunda kalışını, Fransa’da sürdüğü göçmen yaşamını ve İsrail’e yerleşip orada gazeteci olarak çalışmasını yaşamının en üretici yılları olarak anlatmıyor. Sanırım ülkesinden ayrılmak zorunda bırakılışı sadece bizim için değil onun için de büyük bir kayıp olmuş. Türkiye’ye çok bağlı, belki de Yahudi soykırımının sürdüğü otuzlu kırklı yıllarda İstanbul ve Ankara’da sürdüğü yaşamını neredeyse bir mucize gibi gördüğü için. Tıpkı dinin tehlikeli yanını göz ardı etmeyen  Bella gibi o da ateist, ama bunu Yahudi soykırımına izin veren bir Tanrı’ya inanmakta zorlandığını söyleyerek Bella’ya oranla çok daha net biçimde dile getiriyor.

“Bella’nın Öyküsü”nü izlediğimde ise  kendi ayaklarının üstünde duran, ne istediğini bilen, kendine güvenen bu akıllı kadının duruşuna hayran oldum. Şu an 98 yaşında olan Bella da  belgeseli bizimle birlikte zoomdan izledi. Bella’nın keskin gözlemciği ve zekası, belleğinin güçlülüğü çok etkileyici. 1942 Varlık vergisinin yıkıcılığından  6-7 Eylül 1955 olaylarına değin yaşadıklarını anlatırken bir şey kafama takıldı. Yağma başladığında  Bella Heybeli Ada’daymış. Adaya gözü dönmüş  yağmacılarla dolup taşan bir gemi yanaşmış.. Oranın  polis komiseri hemen işe el koyarak adaya tek kişinin ayak basmasına izin vermeyeceğini, aksi halde ateş açacağını söylediğinde gemi geri çekilmiş.

Onca acı ve şiddet öykülerinin içinde her zaman sağduyulu ve büyük yürekli birileri bulunabiliyor. Acaba onlar neredeler? Onların öyküleri neden hiç zaman yazılmıyor, duyulmuyor? Şiddet dolu bir kültür ve gelenekten geliyoruz. Ama ne yaşanırsa yaşansın tarihin her döneminde şiddet döngüsünü kırmaya çalışan medeni cesareti güçlü, cesur insanlar olmuştur, onlar umudun sesini  dile  getirmiyor mu? Sanırım bu tür insanların öykülerinin toplanması hem örnek olma hem de umut verme açısından belgesel  araştırmalar ve çalışmalar bağlamında özellikle önem kazanıyor.

Sanırım bizden önceki kuşakların, özellikle de dışlananların, ötekileştirilenlerin, mağdur durumda olanların bizlere anlatacakları şeyler çok. Yakın tarihimiz bu alanda ne yazık ki inanılmaz zengin bir malzeme sunuyor bizlere.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün ilişkilerde gizli kalan konular, arka plan durumları, samimiyet sorgulaması gibi durumlar gündemde olabilir. Kimin samimi, kimin güvenilmez olduğuna daha fazla dikkat edin. Eşin iş hayatında yeni bir gündem oluşabilir.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün saat 18.45'e kadar Ay boşlukta ilerliyor. Bu saate kadar finansal konularda plan dışı değişiklikler olabilir. Gün içinde şartlara göre hareket etmekte fayda var. Bazı konularda isteklerinizi, hedeflerinizi sorgulama hali içinde olabilirsiniz.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün günün erken saatlerinden itibaren önemli kararlar alabilir, iş ve eğitim hayatınızla bağlantılı olarak önemli görüşmeler yapabilirsiniz. Hızlı, yoğun ve hareketli bir gün geçirebilirsiniz. Her alanda kuracağınız ilişkiler ön planda olacak.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

YENGEÇ BURCU YORUMU

Bugün ilişkilerinizde kurduğunuz dengeler ön planda olabilir. Özel hayatınızda kurduğunuz ilişkiler iş hayatında size fayda sağlayabilir. Duygusal birlikteliklerde ve ortaklıklarda geleceğe yönelik konuşmalar gündemde.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün iletişim trafiğiniz artabilir. Daha uzlaşmacı tavırlar içerisinde olacaksınız. Kararsızlık ve zihinsel gel gitler yaşayabilirsiniz. Birden fazla konu ve gündeme bölünebilirsiniz.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün finansal konularda geleceğe yönelik tasarılar ve planlamalar içerisinde olabilirsiniz. İş hayatında yeni finansal anlaşmalar yapabilirsiniz. İlişkilerde finansal destekler ön planda olabilir.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün aşk ilişkilerinde duygusal paylaşımlar artabilir. Sevdiklerinizden destek görebilir, ilişkinizden yüksek beklentiler içinde olabilirsiniz. Yalnız Teraziler ise daha seçici olacaktır.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

AKREP BURCU YORUMU

Bugün etkileyici rüyalarla güne başlayabilirsiniz. Erken saatlerden itibaren yapılacak işlere, görev ve zorunluluklara koşturabilirsiniz. İç huzurunuzu korumak için akışta kalmak ve hayatın sürprizlerine açık olmak gereklidir.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

YAY BURCU YORUMU

Bugün günün ilk yarısında kalıcı ve uzun vadeli kararlar alabilirsiniz. Önemli imzalar atabilirsiniz. Geleceği düşünerek hareket edeceğiniz bir gün. Abartılı kaygı ve panik durumlarına kapılmaya dikkat.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün iş ve özel ilişkilerinizde kendinize güvenmeniz, yetersizlik algısına girmemeniz gerekebilir. Geleceğinize dair hedeflerinizi yüksek tutmalı, kendinize dair beklentilerinizi düşürmemelisiniz. Kendinizi onaylamanız oldukça önemli.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

KOVA BURCU YORUMU

Bugün saat 18.45'e kadar Ay boşlukta ilerliyor. Bu saate kadar ilişkiler öne çıkabilir. Sorumluluklar ve görevler ile ilişkiler arasında denge kurmanız gerekebilir. Araçlarla ilgili sorunlara dikkat etmeli. İş ve özel hayatınızda kritik konuşmalar yapmanız gereken durumlar oluşabilir.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

BALIK BURCU YORUMU

Bugün şefkat ve merhamet duygunuzu beslemeniz, maddi-manevi yardımlar yapmanız ilahi korunmaları getirebilir. Nasibinizden ve hakkınızından emin olmalı, sakin bir ruh halinde olmalısınız. İlahi adalet durumu karşınıza gelebilir.

Astrolog Merve Rençber
İletişim: astrolojionline@gmail.com
Instagram: astrolojionline

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
2021-01-15 03:03:46